วอลเดน เบลโล
ชูระบบเศรษฐกิจทางเลือก
เมื่อวันที่
30 มิ.ย.ที่ผ่านมา ศูนย์เศรษฐศาสตร์การเมือง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและโครงการศึกษาและปฏิบัติการงานพัฒนาหรือโฟกัส
ได้เชิญ ศ.ดร.วอลเดน เบลโล ศาสตราจารย์ประจำมหาวิทยาลัยแห่งชาติฟิลิปปินส์และผู้อำนวยการโฟกัส
มาบรรยายเรื่อง "การปฏิวัติทางนโยบายกับการสร้างระบบเศรษฐกิจทางเลือก
ประสบการณ์จากละตินอเมริกา"
ดร.เบลโลกล่าวถึงนโยบายทางเลือกที่เกิดขึ้นในละตินอเมริกาในขณะนี้ที่เรียกว่า
"ทางเลือกโบลิวาเลียสำหรับละตินอเมริกา" หรืออัลบา
ซึ่งเป็นคำล้อกับคำว่าเขตการค้าเสรี อเมริกา ในภาษาสเปนที่ออกเสียงว่า
อัลคา อัลบาเป็นกลุ่มรัฐวิสาหกิจจากหลากหลายกิจการที่รวมตัวกันเพื่อสนับสนุนระบบเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ที่มีความก้าวหน้าในกลุ่มประเทศละตินอเมริกา
ซึ่งต่อมารู้จักกันทั่วไปในชื่อ "เขตการค้าของประชาชน"
และเพิ่งลงนามจัดตั้งเขตการค้านี้ร่วมกัน 3 ประเทศ
ได้แก่ เวเนซุเอลา คิวบา และโบลิเวีย เมื่อวันที่ 29 เม.ย.
ทั้งนี้เขตการค้าของประชาชนประกอบด้วย
- หนึ่ง เปโตรคาริป มีข้อตกลงว่าประเทศแถบคาริเบียน
13 ชาติ จะได้ส่วนลดราคาน้ำมัน นำเข้าจากประเทศผู้ผลิตน้ำมันในกลุ่ม
40%
- สอง เปโตรซัวร์ คือ การแลกเปลี่ยนสินค้าระหว่างประเทศแทนการใช้เงินสด
เช่น อาร์เจนตินาอาจจะให้วัวแก่เวเนซุเอลาเพื่อแลกกับน้ำมันหรืออุปกรณ์ก่อสร้างในเขตอุตสาหกรรม
หรือโบลิเวียอาจจะส่งถั่วเหลืองให้เวเนซุเอลาเพื่อแลกกับน้ำมัน
และเวเนซุเอลาส่งน้ำมันเข้าไปในคิวบาแลกเปลี่ยนกับการนำเข้าบุคลากรทางการแพทย์จากคิวบา
- สาม เทเลซัวร์ เป็นเครือข่ายการสื่อสารทางโทรทัศน์ที่กลุ่มประเทศละตินอเมริกาตั้งขึ้นมาทัดทานกับกระแสข่าวที่มาจากสื่อกระแสหลักและคุมการสื่อสารของโลกอย่าง
CNN หรือสถานีโทรทัศน์จากอเมริกา
- สี่ คือ บันโค เดล ซัวร์
หรือธนาคารทางเลือก ซึ่งต้องการตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่แทนธนาคารเพื่อการพัฒนาชาวอเมริกัน
และในอนาคตธนาคารแห่งนี้อาจเข้ามาควบคุมระบบการเงินโลกแทนที่ธนาคารโลกด้วย
อย่างไรก็ตาม
ดร.เบลโลได้เปรียบเทียบนโยบายประชานิยมที่ใช้กันอยู่ในอาร์เจนตินาและหลายประเทศในละตินอเมริกา
ว่า มีความแตกต่างจากสิ่งที่นายกรัฐมนตรีทักษิณนำมาใช้ในประเทศไทยอย่างสิ้นเชิง
เนื่องจากนโยบายประชานิยมโดยหลักการแล้ว เป็นนโยบายที่ตอบสนองต่อผู้ไร้อำนาจหรือคนกลุ่มต่างๆ
ที่ไม่สามารถเข้าถึงทรัพยากรได้ เช่น การปฏิรูปที่ดิน การเก็บภาษีในอัตราก้าวหน้า
แต่สิ่งที่รัฐบาลทักษิณทำคือ
การให้ประโยชน์เฉพาะอภิสิทธิ์ชนบางกลุ่ม ซึ่งมีอำนาจและเงินตราอยู่แล้ว
"ทักษิณไม่ได้เป็นนักประชานิยม
แต่เขาใช้วิธีการแบบประชานิยมที่คำนึงถึงอภิสิทธิ์ชนบางกลุ่มเท่านั้น"
ดร.วอลเดน กล่าว
ส่วนการรวมตัวกันเพื่อสร้างนโยบายเศรษฐกิจแนวใหม่
เช่นที่เกิดขึ้นในละติน อเมริกาในรูปแบบของอัลบานั้น ดร.วอลเดน
กล่าวว่า อัลบามีลักษณะเฉพาะตัวที่ขับเคลื่อนโดยทรัพยากรน้ำมันที่เวเนซุเอลามีอยู่
ดังนั้นหากอาเซียนจะศึกษาหรือนำมาปรับใช้ก็อาจต้องคำนึงถึงลักษณะเฉพาะข้อนี้
แต่การเริ่มต้นคิดสร้างการมีส่วนร่วมให้เป็นสถาบันนั้นย่อมเป็นสิ่งที่ดี
และต้องเข้าใจว่ามันยังเป็นสิ่งที่ทำยากอยู่มากในทุกหนแห่งของโลก
แต่มันก็จำเป็นสำหรับอาเซียน
หน้า 20
|