แหล่งอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวภาคอีสาน  >>  17.กาฬสินธุ์ กลุ่มฮักแพงแบ่งปัน



 
กลุ่มฮักแพงแบ่งปัน


1. ชื่อกลุ่ม : กลุ่มฮักแพงแบ่งปัน

2. ที่ตั้งและภูมินิเวศ:
        2.1 ที่ตั้ง: นาแปลงรวมอยู่ภายในบริเวณแปลงนาของ นายเชาวลิต วิชัย ตรงข้ามหมู่บ้านบุ่งคล้า หมู่ 5 ตำบลบัวขาว อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์
สำนักงานชั่วคราวอยู่ในตึกกายภาพบำบัด โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์
        2.2 ลักษณะภูมินิเวศ : เป็นนาลุ่ม ดินทาม

3. ขนาดพื้นที่นาแปลงรวม :
2 งาน

4. ความเป็นมา :
          กลุ่มฮักแพงแบ่งปันเป็นกลุ่มที่ดำเนินการมาตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2546 รวมกลุ่มกันทำเรื่องอาชีพตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง สมาชิกส่วนใหญ่เป็นชาวนา ทำนาไปได้ระยะหนึ่งประสบปัญหาเรื่องราคาผลผลิตตกต่ำ จนประมาณปี พ.ศ. 2556 พระอาจารย์มหาสุภาพพุทธวิริโยเป็นผู้ริเริ่มชวนชาวบ้านคุยที่วัดป่านาคำ บ้านโคกกลาง ตำบลจุมจัง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ จึงมีการปรึกษากันภายในกลุ่มว่าจะเพิ่มราคาผลผลิตข้าวได้อย่างไรและจะไปขายที่ไหน ทางโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ (รพร.กุฉินารายณ์) ซึ่งทำงานกับผู้พิการในเรื่องการส่งเสริมอาชีพพยายามทำตลาดให้ผู้พิการ จึงได้มาชวนให้กลุ่มฯ นำผลผลิตไปขายที่โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ กลุ่มจึงเริ่มต้นจากการแปรรูปข้าวเป็นข้าวกล้อง ข้าวเกรียบ ข้าวต้มมัด แล้วนำมาวางจำหน่ายในตลาดศุกร์สุขภาพซึ่งมีทุกวันศุกร์เวลา 06.00-12.00 น. หน้าโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ รวมทั้งได้นำผัก ผลไม้ จากแปลงของสมาชิกไปขายด้วย ซึ่งกลุ่มได้รับงบประมาณก้อนแรกเป็นทุนในการทำตลาดจากบริษัท โอสถสภา จำกัด
          ในช่วงปี พ.ศ. 2556 ที่กลุ่มได้ไปขายของที่โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ ได้ระยะหนึ่ง มีนายเชาวลิต วิชัย นายป้าน เผือกแก้ว นายประจักษ์ ลือฉาย นำข้าวสีที่ปลูกในแปลง เช่น ข้าวหอมมะลิแดง ข้าวหอมนิล ข้าวก่ำ มาขายที่รพร.กุฉินารายณ์ มีแพทย์ พยาบาล ซื้อข้าวดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง จากนั้นเพื่อนผู้ค้าในตลาดก็ซื้อด้วยเหตุเพราะเวลาประชุมกันจะไถ่ถามกันว่าข้าวสีมีคุณสมบัติอย่างไร จึงอยากลองชิม ซื้อไปกิน พอซื้อไปกินแล้วจึงอยากปลูกกินเองเพื่อประหยัดและยังสามารถจำหน่ายได้ด้วย
          สมาชิกจึงพูดคุยกันในการประชุมว่าจะเริ่มต้นปลูกอย่างไรไม่ให้ไปผสมกับข้าวที่มีอยู่เดิม นายเชาวลิต วิชัย จึงเสนอว่าให้เชิญผู้ที่มีความรู้เรื่องข้าวมาให้ความรู้ จึงเชิญเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน คือ น.ส.นุจนาด โฮมแพน และนายดาวเรือง พืชผล มาให้ความรู้ที่กลุ่มฯ เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2557 หลังจากอบรมแล้วสมาชิกสนใจที่จะปลูก มีการสั่งซื้อเมล็ดข้าวพันธุ์ต่างๆ จากทั้งนายเชาวลิต และกลุ่มฯ ที่จังหวัดยโสธรไปปลูกในแปลงตนเอง เมื่อแต่ละคนได้เมล็ดพันธุ์มาแล้วก็นำไปปลูกในแปลงตนเอง เมื่อมีปัญหาก็จะโทรมาสอบถามนายเชาวลิต เป็นหลัก ซึ่งในแปลงของนายเชาวลิต นายป้าน และนายประจักษ์ก็มีข้าวหลากหลายพันธุ์อยู่แล้ว แต่ยังไม่ได้เกิดกลุ่มมาทำร่วมกัน อย่างไรก็ตามภายในปี พ.ศ. 2558 กลุ่มจะตั้งศูนย์เรียนรู้เรื่องพันธุ์ข้าวและก่อตั้งธนาคารข้าวเพื่อเก็บรักษาพันธุ์และกระจายพันธุ์ข้าวให้แก่สมาชิกและคนทั่วไป

5. วัตถุประสงค์การจัดตั้งกลุ่ม :
          1. เพื่อให้มีกองทุนหมุนเวียนในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีไว้ใช้ในกลุ่มสมาชิกและชุมชนทั่วไป
          2. เพื่อให้มีการร่วมกันคิดวางแผนและระดมทุนผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวอย่างต่อเนื่อง
          3. เพื่อสนับสนุนเกษตรกรให้บริหารจัดการด้วยตนเอง

6. โครงสร้างกลุ่มและสมาชิก:

  ศูนย์พัฒนาคุณธรรม จ.กาฬสินธุ์ ที่ปรึกษากลุ่ม
  ทีมไม้เลื้อย รพร.กุฉินารายณ์ ที่ปรึกษากลุ่ม

คณะกรรมการ 40 คน ได้แก่

  1. นายประจักษ์ ลือฉาย ประธาน
  2. นายทองเหรียญ ศรีจวง รองประธาน
  3. นางไข่ วิชัยศร กรรมการ
  4. นางรำเพย ลีนาลาด กรรมการ
  5. นายป้าน เผือกแก้ว กรรมการ
  6. นางศิรินทร ศรีฮุย กรรมการ
  7. นางสมกวย ทักษา กรรมการ
  8. นายครรธรี แพงพุฒ กรรมการ
  9. นางรวมใจ แสงชมพู กรรมการ
  10. นางสีสุพัน อุทรักษ์ กรรมการ
  11. นางลัดดา จิตจักร กรรมการ
  12. นางสำเนียง แจ้งสุข กรรมการ
  13. นายปัญญา สิทธิอมร กรรมการ
  14. นางเทียมจันทร์ ตาลพันธ์ กรรมการ
  15. นายผจญ ธุรพันธุ์ กรรมการ
  16. นางนิลวรรณ ลือฉาย กรรมการ
  17. นายเชาวลิต วิชัย กรรมการ
  18. นายรุ่งศักดิ์ ท้าวบุตร กรรมการ
  19. นางประทุมมา ศรีทวีกาศ กรรมการ
  20. นางนารี สาไชย์ กรรมการ
  21. นางสงวน วิชัยโย กรรมการ
  22. นางเพ็ชร บุญรักษา กรรมการ
  23. นางสำลี ไชยหนองแข้ กรรมการ
  24. นางเสงี่ยม เอกพันธ์ กรรมการ
  25. นางทองรัตน์ วรรณโนมัย กรรมการ
  26. นางร่วม ศรีพราว กรรมการ
  27. นายอุดมกุล คชโคตร กรรมการ
  28. น.ส.ธนัชพร บรรเทา กรรมการ
  29. นายวีระพงษ์ ศรีเลา กรรมการ
  30. นายสำรวม วรพันธ์ กรรมการ
  31. นายจำนง อุ่นเมือง กรรมการ
  32. นายพิสิทธิ์ มะราชลี กรรมการ
  33. นายพงศธร เวียงวิเศษ กรรมการ
  34. นายนารอง อุทรักษ์ กรรมการ
  35. นายเชิงชาย กันกง กรรมการ
  36. นางรัชดาภรณ์ สิทธิอมร เหรัญญิก
  37. นางชนัญชิตา โวหารลึก ผู้ช่วยเหรัญญิก
  38. นายสุดใจ ลีนาลาด ประชาสัมพันธ์
  39. นายบุญชัย แจ้งสุข เลขานุการ
  40. นางแคทรียา กันกง ผู้ช่วยเลขานุการ

คณะอนุกรรมการเรื่องข้าวและการอนุรักษ์พันธุ์
  1. นายเชาวลิต วิชัย ประธาน
  2. นายป้าน เผือกแก้ว รองประธาน
  3. นายปัญญา สุทธิอมร เลขานุการ
  4. นางประทุมมา ศรีทวีกาศ กรรมการ
  5. นายเชิงชาย กันกง กรรมการ

ข้อตกลง/กติกากลุ่ม (ตลาด)

          1. ผู้ที่จะขายผลผลิตจะต้องสมัครเข้าเป็นสมาชิก โดยให้คณะกรรมการกลุ่มพิจารณา
          2. คณะกรรมการจะลงตรวจแปลงเพื่อพิจารณาสภาพแวดล้อมแปลงที่เอื้อต่อเกษตรปลอดสาร หากผ่านก็สามารถนำสินค้ามาทดลองขายในตลาดศุกร์สุขภาพ กรณีที่ไม่ผ่าน หากต้องการเป็นสมาชิกจะต้องพัฒนาแปลงภายในเวลา 3 เดือน เช่น ปลูกกล้วยเป็นแนวกันชนเกษตรเคมีแปลงใกล้เคียง กรรมการจะลงไปตรวจรอบที่สอง
          3. หลังจากผ่านการตรวจแปลง สมาชิกรายใหม่จะต้องนำผลผลิตจากแปลงมารับการสุ่มตรวจสารเคมีที่รพร.กุฉินารายณ์
          4. หากตรวจผ่านก็สามารถวางขายได้ในตลาด หากไม่ผ่านจะมีการตักเตือนหรือให้คณะกรรมการใช้ดุลยพินิจพิจารณาให้เจ้าของแปลงกลับไปพัฒนาแปลง แล้วจึงให้คณะกรรมการไปตรวจสอบรอบใหม่
          5. การขาย สมาชิกจะต้องสมทบรายได้เข้ากลุ่มสัปดาห์ละ 20 บาท
          6. สมาชิกจะต้องเข้าร่วมประชุมหลังการขายสินค้าที่ตลาดศุกร์สุขภาพทุกครั้ง

7. กิจกรรมของกลุ่ม :

          1. ขายสินค้าผลผลิตทางการเกษตรและแสดงนิทรรศการเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เช่น พันธุ์ข้าว การเลี้ยงหมูหลุม หลุมพอเพียง (ปลูกหลากหลายพันธุ์) เป็นต้น ที่ตลาดศุกร์สุขภาพที่รพร.กุฉินารายณ์ และงานแสดงสินค้าในท้องถิ่น และจังหวัดต่างๆ
          2. เป็นศูนย์เรียนรู้เรื่องหลุมพอเพียง
          3. ช่วยเหลือคนพิการผ่านกิจกรรมหลุมบุญ โดยทุกวันศุกร์ในวันที่ขายสินค้าในตลาดศุกร์สุข สมาชิกจะนำผลผลิตไปสมทบให้แผนกกายภาพบำบัดเพื่อนำไปแจกจ่ายให้ผู้พิการต่อไป
          4. อบรมพัฒนาอาชีพให้สมาชิก เช่น การแปรรูปกล้วย การแปรรูปกลอย การปลูกข้าว
          5. ประชุมร่วมกับสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดกาฬสินธุ์เรื่องการพัฒนาศูนย์ข้าวชุมชนเป็นระยะๆ
          6. ดำนาวันแม่ เกี่ยวข้าววันพ่อในแปลงรวม (แผนงานในระยะข้างหน้า)

8. ผู้รับผิดชอบ/ผู้ประสานงาน :
          1. นายเชาวลิต วิชัย บ้านเลขที่ 171 หมู่ 5 บ้านบุ่งคล้า ต.บัวขาว อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์ 46110หมายเลขโทรศัพท์ 081-6706212, 085-9733671 อีเมล์ chaowalit-love@hotmail.com
          2. นายปัญญา สิทธิอมร บ้านเลขที่ 8 หมู่ 1 บ้านจุมจัง ต.จุมจัง อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์ 46110หมายเลขโทรศัพท์ 087-9464832

9. ผู้ให้ความรู้/ผู้สื่อสารเรื่องราวภายในกลุ่ม :
          1. นายเชาวลิต วิชัย           การเพิ่มผลผลิตข้าวอินทรีย์โดยใช้เทคโนโลยีอะตอมมิคนา โน
          2. น.ส.ธนัชพร บรรเทา        การแปรรูปผลผลิตข้าวเพื่อเพิ่มมูลค่า (น้ำข้าวกล้อง คุกกี้ ข้าวกล้อง ฯลฯ) การทำดอกไม้ประดิษฐ์จากเศษวัสดุ ธรรมชาติ
          3. นายผจญ ธุรพันธ์            การเพาะกล้าและขยายพันธุ์ไม้ การทำหลุมพอเพียง
          4. นางรวมใจ แสงชมพู        การแปรรูปกลอยอบแห้ง
          5. นางสำเนียง แจ้งสุข        การแปรรูปกล้วย (กล้วยฉาบ กล้วยกวน กล้วยเจ็ดแดด)
          6. นางรำเพย ลีนาลาด         การแปรรูปข้าวเกรียบธัญพืช การปลูกผักหวานป่า
          7. นางสำลี ไชยหนองแข้     การทำผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติ
          8. นางสีสุพรรณ อุทรักษ์      การปลูกหน่อไม้ฝรั่ง
          9. นายป้าน เผือกแก้ว         การทำน้ำยาสมุนไพรด้วยวิธีสกัดเย็น
          10. นางศิรินทร ศรีฮุย         การเลี้ยงหมูหลุม
          11. ศูนย์พัฒนาคุณธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์   การอบรมพัฒนาคุณธรรมตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง

10. ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงาน :

          1. สภาพแวดล้อมในแปลงนาสมาชิกอยู่ติดห้วยหลักทอด ทำให้ควบคุมระดับน้ำไม่ได้
          2. พื้นที่ใกล้เคียงแปลงสมาชิกเป็นพื้นที่ปลูกพืชเศรษฐกิจซึ่งใช้สารเคมี
          3. สมาชิกอยู่คนละตำบล มีระยะทางค่อนข้างไกลจากแปลงรวม
          4. สมาชิกส่วนใหญ่ยังไม่เชื่อมั่นในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวด้วยตนเอง ยังต้องการซื้อจากร้านค้าทั่วไปทั้งที่เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ซื้อมาไม่ค่อยมีคุณภาพเท่าที่ควร

11. แนวทางการทำงานและทิศทางการทำงาน/ความต้องการการสนับสนุนจากภายนอก :
          1. ยุ้งฉางของกลุ่ม และสถานที่ดำเนินงานกลุ่ม
          2. ความรู้เรื่องการคัดพันธุ์ เก็บรักษาพันธุ์ และพัฒนาพันธุ์ข้าว เพื่อให้สมาชิกมีความสามารถในการผลิตพันธุ์ข้าวอย่างมีคุณภาพ
          3. ช่องทางการตลาดข้าว

12. ความโดดเด่น :
          กลุ่มฮักแพงแบ่งปัน เป็นกลุ่มที่ถนัดในการแปรรูปข้าวเป็นอาหารที่หลากหลาย เช่น คุกกี้ข้าวกล้อง ข้าวกล้องฟรุตสลัด เค้กข้าวกล้อง ข้าวเกรียบ ข้าวต้มมัด ข้าวคลุกฟักทอง (ข้าวโจของชาวภูไท) และมีประสบการณ์เรื่องการทำการตลาด นอกจากนี้ยังเป็นกลุ่มที่ให้ความสำคัญเรื่องพิธีกรรมเกี่ยวกับข้าว โดยจะมีการทำพิธีสู่ขวัญข้าวและทำปราสาทข้าวเพื่อบูชาแม่โพสพทุกปี




















อ่าน 161



มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย)
Sustainable Agriculture Foundation (Thailand)

912 ซ.งามวงศ์วาน 31 (ซอยย่อยที่ 7) อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 โทรศัพท์(Tel.) 02 591 1195-6, แฟกซ์(Fax.) 02 0028128 E-mail : sathaiaan@gmail.com
  ลิขสิทธิ์ @ 2014 .สงวนไว้ซึ่งสิทธิทั้งหมด มีปัญหาดาวน์โหลด/แนะนำเว็บไซต์/ต้องการนำเสนอข่าวสารติดต่อ ผู้ดูแลเว็บนี้