แหล่งอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวภาคอีสาน  >>  6.มหาสารคาม กลุ่มข้าวไร่บ้านทิพโสต



 
กลุ่มข้าวไร่ บ้านทิพโสต

1. ชื่อกลุ่ม :
กลุ่มข้าวไร่บ้านทิพโสต


2. ที่ตั้งและภูมินิเวศ :

          2.1 ที่ตั้ง : นายพิชิตพล แสนโคตร เลขที่ 178 หมู่ 4 บ้านทิพโสต ตำบลดอนกลาง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม โทรศัพท์ 080-4101743
          2.2 ลักษณะภูมินิเวศ : บ้านทิพโสต ตำบลดอนกลาง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นพื้นที่ที่ทำการผลิตแบบไร่สลับการทำนา พื้นที่มีลักษณะเป็นที่ดอน นาโคก ดินร่วนปนทราย ที่สูงลูกคลื่นลอนลาดสลับกับพื้นที่ลูกคลื่นลอนชัน

3. ขนาดพื้นที่นาแปลงรวม : 1.5 ไร่ (จะหมุนเวียนไปแปลงสมาชิก)

4. ความเป็นมา :

          ปี พ.ศ. 2549 โดยมูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) และเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก ภาคอีสาน ได้เข้าไปทำงาน ร่วมจัดกระบวนการกลุ่มและสนับสนุนการปรับระบบการผลิตในรูปแบบของงานวิจัยเพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวที่เหมาะสม ซึ่งมีสมาชิกกลุ่มจำนวน 12 ครอบครัว ตั้งชื่อกลุ่มว่า “กลุ่มข้าวไร่บ้านทิพโสต” มีกิจกรรมการพัฒนาและอนุรักษ์ข้าวที่เหมาะสมกับระบบนิเวศไร่ มีการนำข้าวไร่มาทดลองปลูก เช่น พันธุ์ข้าวหอมสกล ข้าวแผ่แดง ข้าวพญาลืมแกง ข้าวหางปลาไหล ข้าวเล้าแตกไร่ ข้าวก่ำใจดำ ข้าวควายหลง ข้าวสายันต์และข้าวอีแหล่โสตาย แต่ในการปลูกข้าวยังมีปัญหา เรื่องเทคนิคการคัดเมล็ดพันธุ์ การดำเนินงานของกลุ่มข้าวไร่บ้านทิพโสตยังมีการประสานความร่วมมือกับศูนย์วิจัยข้าวชุมแพ พัฒนาเรื่องเทคนิคการคัดเมล็ดพันธุ์และวิธีการปลูกข้าวไร่แบบประหยัดพลังงาน และเวลา แต่ยังไม่เป็นรูปธรรมและขบวนการเท่าที่ควร (ส่วนใหญ่จะเป็นการหนุนช่วยในรายบุคคล ไม่ผ่านกระบวนการกลุ่ม)
          ต่อมาปี พ.ศ. 2552 เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน ได้เข้ามาทำงานต่อจากมูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ให้มีความต่อเนื่องกับการทำงานของกลุ่มพี่น้องเกษตรกร ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ภายใต้โครงการสนับสนุนภาคประชาสังคม เพื่อสนับสนุนการทำงานเสริมสร้างความเข้มแข็งขององค์กรชุมชน โดยองค์กรพัฒนาเอกชน ภาคประชาสังคม กิจกรรมส่วนใหญ่จะหนุนเสริมองค์ความรู้และสนับสนุนความเข้มแข็งของกลุ่ม เช่น การประชุมกลุ่ม การศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับพื้นที่อื่น การอบรมเทคนิคการทำเกษตรอินทรีย์ การปรับปรุงบำรุงดินโดยปุ๋ยพืชสด/หมูหลุม การทดลองปลูกมันสำปะหลังทางเลือก การอบรมพลังงานทางเลือกและบ่อก๊าชชีวภาพ การทดลองและพัฒนาพันธุ์ข้าวทั้งข้าวนาปีและข้าวไร่ การจดทะเบียนพันธุกรรมชุมชน เป็นต้น แต่การทำงานที่ผ่านมายังมีปัญหาในเรื่องของกระบวนการทำงานหนุนเสริมไม่ลึกพอทั้งในเรื่องของกระบวนการและการทำกิจกรรมในพื้นที่ไม่มีความต่อเนื่อง รวมถึงยังขาดการวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับชุมชนบนสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในชุมชนทั้งระบบ ทำให้การดำเนินงานไม่บรรลุเป้าหมายเท่าที่ควร
          ปี พ.ศ. 2553-2554 เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน มีการดำเนินงานภายใต้ยุทธศาสตร์งานพันธุกรรมพื้นบ้าน มีแนวทางการดำเนินงานส่งเสริมองค์กรชาวบ้านให้มีความเข้มแข็งในรูปแบบของการรวมกลุ่มศึกษา การทดลองวิจัยประเด็นต่างๆ โดยการนำหลักการงานวิจัยแบบมีส่วนร่วมมาพัฒนาเป็นแนวทางการทำงานของยุทธศาสตร์งานพันธุกรรมพื้นบ้านภาคอีสาน ซึ่งการดำเนินงานของกลุ่มข้าวไร่บ้านทิพโสตมีการพัฒนาพันธุ์ข้าวไร่และค้นหาพันธุ์ข้าวไร่จากแหล่งอื่นมาทดลองปลูกในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง จนถึงปัจจุบัน

5. วัตถุประสงค์การจัดตั้งกลุ่ม :
          1. เพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
          2. การสร้างพื้นที่อาหารในเขตพื้นที่อ้อย มันสำปะหลัง

6. โครงสร้างกลุ่มและสมาชิก :
  

  1. นายพิชิตพล แสนโคตร                     ประธานกลุ่มข้าวไร่บ้านทิพโสต
  2. นายทองดี สาโสก                          สมาชิกกลุ่ม
  3. นายบุญจันทร์ ปุริมาตร                    สมาชิกกลุ่ม
  4. นายพยุง เหลาแหล่ม                       สมาชิกกลุ่ม
  5. นายคำไพ ถาลี                              สมาชิกกลุ่ม
  6. นายบุดดี อัพภัยชา                         สมาชิกกลุ่ม
  7. นายอ้าว ศรีพรมใต้                         สมาชิกกลุ่ม
  8. นายสำรวย สอนหามาตร                  สมาชิกกลุ่ม
  9. นายทองลา สาโสก                        สมาชิกกลุ่ม


7. กิจกรรมของกลุ่ม :

          1. การอนุรักษ์และพัฒนาพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับพื้นที่
          2. จัดทำทะเบียนพันธุกรรมของชุมชนในเรื่องพันธุ์ข้าวพื้นบ้านและพันธุ์ผักท้องถิ่น
          3. ศึกษาภูมิปัญญาการทำนายสภาพดินฟ้าอากาศ
          4. ทำงานวิจัยท้องถิ่นพืชอาหารในไร่อ้อย ไร่มัน
          5. กองทุนสนับสนุนพืชอาหาร

8. ผู้รับผิดชอบ/ผู้ประสานงาน :
          นายพิชิตพล แสนโคตร เลขที่ 178 ม.4 บ.ทิพโสต ต.ดอนกลาง อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม โทรศัพท์ 080-4101743

9. ผู้ให้ความรู้/ผู้สื่อสารเรื่องราวภายในกลุ่ม :
          นายพิชิตพล แสนโคตร เลขที่ 178 ม.4 บ.ทิพโสต ต.ดอนกลาง อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม โทรศัพท์ 080-4101743

10. ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงาน :
          1. ขยายสมาชิกไม่ได้
          2. ไม่ได้รับการหนุนเสริมจากองค์กรท้องถิ่น

11. แนวทางการทำงานและทิศทางการทำงาน/ความต้องการการสนับสนุนจากภายนอก :
          1. การพัฒนาพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
          2. การสร้างพื้นที่อาหารในเขตพื้นที่อ้อย มันสำปะหลัง

12. ความโดดเด่น :
          เนื่องจากสภาพพื้นที่มีลักษณะเป็นที่ดอน นาโคก กลุ่มข้าวไร่ บ้านทิพโสต จึงได้ค้นหา พัฒนา และอนุรักษ์พันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับระบบนิเวศน์ไร่ รวมถึงทำงานอนุรักษ์พันธุกรรมพื้นบ้านพืชอาหารในท้องถิ่น






















อ่าน 614



มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย)
Sustainable Agriculture Foundation (Thailand)

912 ซ.งามวงศ์วาน 31 (ซอยย่อยที่ 7) อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 โทรศัพท์(Tel.) 02 591 1195-6, แฟกซ์(Fax.) 02 0028128 E-mail : sathaiaan@gmail.com
  ลิขสิทธิ์ @ 2014 .สงวนไว้ซึ่งสิทธิทั้งหมด มีปัญหาดาวน์โหลด/แนะนำเว็บไซต์/ต้องการนำเสนอข่าวสารติดต่อ ผู้ดูแลเว็บนี้