<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

“ดิน” เป็นปัจจัยสำคัญในการเพาะปลูก การจัดการให้ปริมาณธาตุอาหารในดินสูญเสียน้อยหรือเท่ากับปริมาณธาตุอาหารที่ดินได้รับในรูปของแร่ธาตุและอินทรียวัตถุ ถือเป็นการรักษาความสมดุลให้เกิดกับดินและสร้างดินให้มีชีวิต สิ่งมีชีวิตในดินจะทำงานได้ดีต้องมีอินทรียวัตถุอย่างเพียงพอต่อเนื่อง ต้องไม่ปล่อยให้หน้าดินว่างเปล่า มีการรักษาความชุ่มชื้นของดินไม่ทำลายจุลินทรีย์ด้วยการใช้สารเคมี เป็นต้น

กลุ่มเกษตรกรในเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก 4 ภาค ได้สั่งสมความรู้ ประสบการณ์ และบทเรียนในการฟื้นฟูดินให้สมดุล สร้างสิ่งมีชีวิตให้กับดินมายาวนานบางรายกว่า 10 ปี บทเรียนสำคัญพบว่าการปรับปรุงดินหรือฟื้นฟูดินนั้นทำได้หลายวิธีแต่จะใช้วิธีใดขึ้นกับวัสดุที่หาได้ง่าย ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของพื้นที่ แรงงานและการวางแผน แต่ต้องมีการจัดการที่ดีด้วย เกษตรกรที่ทำนาภาคอีสานเล่าประสบการณ์ว่าผืนนาที่เคยผ่านการใช้ปุ๋ยเคมีมาแล้วนั้นหากต้องการฟื้นฟูดินต้องทำหลายวิธี ใช้ทั้งปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด คลุมดิน ลดการไถพรวนและทำอย่างต่อเนื่องกันไม่ต่ำกว่า 4 ปี แล้วความเปลี่ยนแปลงค่อยๆเกิดขึ้นทั้งลักษณะดิน สิ่งแวดล้อมและผลผลิต ถึงปีที่ 5 และต่อๆ ไปผลชัดเจนมากขึ้น หากทำต่อเนื่องถึง 10 ปี พบว่าดินมีความสมบูรณ์จนเหลือเฟือสามารถสังเกตและสัมผัสได้ด้วยสายตา ดูความงาม ความเขียวสมบูรณ์ของต้นข้าว ดินร่วนซุยมีความชุ่มชื้น มีพืชผักที่กินเป็นอาหารงอกงามขึ้นมา เช่น ผักโขม ผักกาดนกเขา มีไส้เดือน ปลา หอย ปู

ประสบการณ์ที่เกิดขึ้นภายใต้การพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืนอย่างยาวนานของกลุ่มเกษตรกรเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกนั้นนับว่ามีคุณค่าและจะเป็นประโยชน์มากยิ่งขึ้นหากได้มีโอกาสมาแลกเปลี่ยนร่วมกัน ดังนั้นเพื่อให้ประสบการณ์บทเรียนที่เกิดจากการปรับปรุงดินของเกษตรกรในการพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืนได้ถูกถ่ายทอดซึ่งกันและกัน ระหว่างวันที่ 10 - 12 มิถุนายน 2550 ที่ผ่านมา ทางเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกร่วมกับมูลนิธิข้าวขวัญ จึงได้จัดให้เกิดเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์การปรับปรุงดินในระบบเกษตรกรรมยั่งยืนขึ้น ณ โรงแรมกีฬา อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี

เวทีดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ บทเรียน จากการฟื้นฟูปรับปรุงดินในระบบเกษตรกรรมยั่งยืนระหว่างเกษตรกรด้วยกัน และสามารถนำไปปรับใช้ตามความเหมาะสม และเพื่อให้เกิดการรวบรวมองค์ความรู้การปรับปรุงดินของเกษตรกรเป็นข้อมูลเอกสารสำหรับการเผยแพร่และพัฒนาองค์ความรู้ รวมทั้งเพื่อให้เกิดความร่วมมือของเกษตรกรทั้งในเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกและผู้สนใจในการรณรงค์ขยายผลและพัฒนาองค์ความรู้ว่าด้วยการปรับปรุงดิน
โดยประมวลภาพกิจกรรมที่เกิดขึ้นมีดังนี้

โดยประมวลภาพกิจกรรมที่เกิดขึ้นมีดังนี้...

ก่อนเริ่มต้นเวที คุณอารีรัตน์ กิตติศิริ ได้ชี้แจงความเป็นมา วัตถุประสงค์ และกำหนดการต่างๆ ของเวทีครั้งนี้		การเสวนา เรื่อง การปรับปรุงดินในระบบเกษตรกรรมยั่งยืน (แนวคิด หลักการ วิธีการสำคัญ) โดย คุณเดชา ศิริภัทร ผู้อำนวยการมูลนิธิข้าวขวัญ ดำเนินการโดย คุณอุบล อยู่หว้า
มีเกษตรกรและผู้สนใจเข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์กว่า 80 ท่าน		จากนั้นจึงเป็นการแบ่งกลุ่มย่อยเพื่อแลกเปลี่ยนบทเรียนและประสบการณ์ตามแต่ละภาค ซึ่งในรูปเป็นกลุ่มย่อยของภาคเหนือ
กลุ่มย่อยของภาคใต้มีผู้เข้าร่วมอย่างคึกคัก		กลุ่มย่อยของภาคกลางได้เปลี่ยนบรรยากาศมาใช้ห้องประชุมเล็ก
ส่วนกลุ่มย่อยจากภาคอีสานเลือกที่จะมาพูดคุยกันนอกห้องประชุม		ในช่วงบ่ายผู้เข้าร่วมเวทีได้เดินทางไปยังบ้านวัดดาว อำเภอบางปลาม้า เพื่อศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และฝึกปฏิบัติร่วมกับมูลนิธิข้าวขวัญ
นักเรียนของโรงเรียนชาวนา มูลนิธิข้าวขวัญ ให้การต้อนรับอย่างอบอุ่น		มีการฉายวีดีทัศน์ และแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับการใช้จุลินทรีย์ท้องถิ่นในการปรับปรุงดิน
จากนั้นผู้ที่สนใจก็ได้มีโอกาสลงมือฝึกปฏิบัติ		เกษตรกรหลายๆ ท่าน ก็ได้ร่วมซักถามแลกเปลี่ยนข้อมูลกันอย่างสนใจ
ในช่วงค่ำจึงเป็นการนำเสนอประเด็นจากกลุ่มย่อย เริ่มต้นด้วยกลุ่มย่อยของภาคกลางซึ่งเป็นเจ้าภาพ		ตามมาด้วยกลุ่มย่อยของภาคเหนือ
ย้อนกลับลงไปยังกลุ่มย่อยของภาคใต้		ปิดท้ายด้วยกลุ่มย่อยจากภาคอีสาน
และก่อนที่จะเลิกเวทีในค่ำวันที่ 11 มิถุนายน 2550 คุณเดชา ศิริภัทร ได้มาให้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์อย่างมาก ่		เช้าวันที่ 12 มิถุนายน 2550 เริ่มต้นด้วยการประมวลเนื้อหาของกลุ่มย่อยแต่ละภาคโดย คุณสุนีย์ ทองชัย
จากนั้นเป็นการแบ่งกลุ่มแลกเปลี่ยนบทเรียนประสบการณ์ 3 กลุ่มเทคนิค ในรูปคือกลุ่มปุ๋ยหมัก/ปุ๋ยคอก/ปุ๋ยหมักชีวภาพ		กลุ่มเทคนิคปุ๋ยพืชสด
และกลุ่มเทคนิคการใช้จุลินทรีย์		ช่วงบ่ายจึงเป็นการนำเสนอบทเรียนประสบการณ์ของทั้ง 3 กลุ่มเทคนิค
เริ่มต้นนำเสนอจากกลุ่มเทคนิคปุ๋ยพืชสด		ตามมาด้วยกลุ่มปุ๋ยหมัก/ปุ๋ยคอก/ปุ๋ยหมักชีวภาพ
และกลุ่มเทคนิคการใช้จุลินทรีย์เป็นกลุ่มสุดท้าย		ในช่วงท้ายของเวที คุณสุเมธ ปานจำลอง ได้มาประมวลภาพรวมของการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และได้นำมาสู่การวางแผนรณรงค์งานด้านนี้ร่วมกัน...

ตลอดเวลา 2 วันของการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ บทเรียน จากการฟื้นฟูปรับปรุงดินในระบบเกษตรกรรมยั่งยืน ทำให้ทราบว่ากลุ่มเกษตรกรในเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกทั้ง 4 ภาค ต่างมีองค์ความรู้การปรับปรุงดินที่แตกต่างหลากหลาย เหมาะสมกับสภาพภูมินิเวศและรูปแบบเกษตรกรรมในแต่ละพื้นที่ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ทางเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกซึ่งเป็นผู้จัดเวที จะจัดทำเป็นเอกสารเพื่อการรณรงค์เผยแพร่ในโอกาสต่อไป

สำหรับผู้ที่สนใจข้อมูลและเอกสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง สามารถสอบถามมาได้ที่

เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก
912 ซอยงามวงศ์วาน 31 (ซอยย่อยที่ 7) อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000
โทรศัพท์/โทรสาร: 02-591-1195-6, 02-580-2035
อีเมล์ : aanet@sathai.org
และ : sathai@sathai.org
เวปไซต์ : www.sathai.org

หมายเหตุ
ท่านสามารถดาว์นโหลดเอกสารประกอบ
เวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ปรับปรุงดินในระบบเกษตรกรรมยั่งยืน
จัดทำโดย เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก