การปลูกข้าวปลอดสารเคมี
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
การปลูกข้าวปลอดสารเคมี
ภูมินิเวศ ภูกามยาว (พะเยา)
พื้นที่ศึกษา อ.แม่ใจ จ.พะเยา
นักวิจัยหลัก
สนอง คำจันตา อาชีพ เกษตรกร
วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษาทดลองและพิจารณาถึงความเป็นไปได้ของการปลูกข้าวปลอดสารเคมี
2. เพื่อเปรียบเทียบผลระหว่างการปลูกข้าวปลอดสารเคมีและแบบใช้สารเคมีในด้านการเจริญเติบโต
ปริมาณผลผลิต และต้นทุน
เมื่อชาวนาในแถบอำเภอแม่ใจ จ.พะเยา เริ่มปลูกข้าวสายพันธุ์ใหม่เพื่อการค้าก็เริ่มประสบปัญหาด้านต้นทุนการผลิต
เนื่องจากต้องใช้ทั้งปุ๋ยเคมีและสารเคมีการเกษตรเพื่อเพิ่มผลผลิต จนเกิดปัญหาความยากจนและภาวะหนี้สิน
รวมไปถึงการเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ จนนำมาสู่การวิจัยทดลองปลูกข้าวโดยไม่ใช้สารเคมีเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว
การวิจัยประประกอบด้วย 4 ขั้นตอน เริ่มจากการวิเคราะห์ความอุดมสมบูรณ์ของดิน
การปรับปรุงบำรุงดิน การดูแลรักษาแปลงกล้า และการสังเกตและบันทึกการเจริญเติบโตของต้นข้าวและผลผลิต
ทั้งนี้ สามารถแบ่งพื้นที่แปลงทดลองและเทคนิคการปรับปรุงดินออกได้เป็น 3
กลุ่ม กลุ่มแรกเป็นนาดอน ดินอุดมสมบูรณ์ต่ำ ปรับปรุงดินโดยปลูกพืชตระกูลถั่วก่อนการทำนา
กลุ่มถัดมาเป็นนาที่สภาพดินอุดมสมบูรณ์ปานกลาง ปรับปรุงดินโดยปลูกพืชตระกูลถั่วก่อนการทำนาและใส่ปุ๋ยคอก
และกลุ่มสุดท้ายเป็นนาลุ่ม สภาพดินดี ปรับปรุงดินโดยใช้ปุ๋ยหมักและนำใบไม้มาไถกลบกับตอซัง
ผลการศึกษาพบว่าแปลงทดลองที่ปลูกข้าวพันธุ์ กข. 15 โดยไม่ใช้สารเคมีให้ผลผลิตน้อยกว่าแปลงที่ปลูกโดยใช้สารเคมี
เนื่องจากยังไม่สามารถจัดการความอุดมสมบูรณ์ของดินได้ดีพอ ส่วนแปลงทดลองที่ปลูกข้าวเหนียวพันธุ์
กข. 6 โดยไม่ใช้สารเคมีส่วนใหญ่ให้ผลผลิตมากกว่าแปลงที่ปลูกโดยใช้สารเคมี
เนื่องจากข้าวเหนียวพันธุ์ กข. 6 เป็นข้าวที่ไม่ต้องการปุ๋ยมากนัก จึงเหมาะกับการปลูกแบบไม่ใช้สารเคมี
เป็นที่น่าสังเกตว่าหากเป็นแปลงนาที่มีสภาพดินดีมากอยู่แล้ว โดยเฉพาะที่เป็นนาลุ่ม
การใส่ปุ๋ยอินทรีย์ก็แทบจะให้ผลผลิตเท่าเทียมกับแปลงนาธรรมชาติที่ไม่ได้ปุ๋ยใดๆ
เลย นอกจากนั้นการที่มีปุ๋ยคอกตกค้างในแปลงจากการปลูกผักในช่วงหน้าแล้งก่อนฤดูทำนามากเกินก็จะยิ่งทำให้ได้ผลผลิตน้อยลงเพราะข้าวเฝือใบ
รวมทั้งเป็นโรคไหม้เพราะได้รับปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไปด้วย ขณะที่ในด้านต้นทุนการผลิตพบว่า
กลุ่มแรกต้นทุนการผลิตแปลงปลอดสารเคมียังคงสูงกว่าแปลงที่ใช้สารเคมี ส่วนกลุ่มที่
2 และ 3 ต้นทุนการผลิตแปลงปลอดสารเคมีต่ำกว่าแปลงที่ใช้สารเคมี สำหรับคุณภาพข้าวพบว่าทุกแปลงได้คุณภาพตรงตามมาตรฐานของพันธุ์ข้าวนั้น
อย่างไรก็ดี พบว่ามีปัจจัยอื่นที่ทำให้คุณภาพข้าวต่ำลง ที่สำคัญคือฝนหลงฤดูในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคมที่ทำให้ข้าวบางส่วนจมน้ำเสียหาย
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
