<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

การปรับปรุงดินในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้
ภูมินิเวศ ทุ่งกุลาร้องไห้
พื้นที่ศึกษา อ.เกษตรวิสัย อ.ปทุมรัตน์ อ.สุวรรณภูมิ อ.โพนทราย จ.ร้อยเอ็ด อ.ท่าตูม จ.สุรินทร์ และ
อ.ราษีไศล จ.ศรีษะเกษ
นักวิจัยหลัก
อารีรัตน์ กิตติศิริ อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน ชมรมศิษย์เก่าบูรณะชนบทและเพื่อน
รัชนี หม่องพรม อาชีพ นักวิจัยอิสระ

วัตถุประสงค์การวิจัย
เพื่อศึกษารูปแบบและเทคนิคในการปรับปรุงบำรุงดินที่เหมาะสมกับลักษณะที่ดินที่แตกต่างกันในพื้นที่นาโคก นาทุ่ง และนาทามของเขตทุ่งกุลาร้องไห้

ทุ่งกุลาร้องไห้ประสบปัญหาดินเสื่อมโทรมค่อนข้างรุนแรง เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นดินเหนียว ดินทราย และดินเค็ม ความเสื่อมโทรมของดินเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการทำเกษตรยั่งยืน นอกจากนั้น พื้นที่เกษตรในเขตทุ่งกุลาก็ยังมีลักษณะที่หลากหลาย โดยมีทั้งพื้นที่โคก พื้นที่ทุ่ง และพื้นที่ทาม ดังนั้น จึงจำเป็นต้องศึกษาทดลองเพื่อค้นหารูปแบบ/เทคนิคการปรับปรุงบำรุงดินที่เหมาะสมพื้นที่ลักษณะต่างๆ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมเกษตรยั่งยืนต่อไป

กระบวนการวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ ระยะแรกเป็นการทดลองปรับปรุงดินด้วย 4 วิธี คือ ปุ๋ยพืชสด (ถั่วเขียว) แกลบ ปุ๋ยคอก และวิธีทั่วไป โดยกำหนดแปลงทดลองให้ครอบคลุมทั้งพื้นที่นาโคก นาทุ่ง และนาทาม โดยละพื้นที่จะครอบคลุมลักษณะดินที่หลากลาย กล่าวคือ ดินทราย ดินเหนียวปนทราย ดินร่วนปนทราย ดินเหนียวลูกรัง และดินทรายลูกรัง ผลการทดลองพบว่า พื้นที่นาโคกเหมาะที่จะปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยคอกมากที่สุด รองลงมาคือการใช้แกลบและถั่วเขียวตามลำดับ ส่วนพื้นที่นาทุ่งเหมาะที่จะปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยคอกมากที่สุดเช่นกัน ขณะที่พื้นที่นาทามเหมาะที่จะปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยคอกและแกลบมากที่สุด นอกจากนั้นยังพบว่าการใช้ถั่วเขียวซึ่งเป็นพืชไม่ทนน้ำมาปรับปรุงดินในเขตทุ่งกุลาร้องไห้เป็นวิธีที่ไม่เหมาะสม เพราะเขตนี้ที่มีน้ำท่วมบ่อย จึงควรใช้ถั่วพร้าซึ่งทนน้ำกว่าแทน

ส่วนการศึกษาทดลองระยะที่ 2 ต่างจากระยะที่ 1 ตรงที่ได้เพิ่มวิธีในการปรับปรุงดินขึ้นมาก เช่น การใช้ปุ๋ยน้ำหมัก การใช้ถั่วพร้า เป็นต้น รวมทั้งใช้วิธีการปรับปรุงดินหลายวิธีผสมกันในแต่ละแปลง เนื่องจากมีข้อสรุปจากการทดลองระยะที่ 1 ว่าหากใช้วิธีการที่หลากลายร่วมกันก็จะยิ่งช่วยให้ดินมีคุณภาพดียิ่งขึ้น เช่น การใช้ปุ๋ยคอกร่วมกับแกลบ นอกจากจะช่วยเพิ่มปริมาณปุ๋ยและเพิ่มธาตุอาหารแล้ว ยังช่วยให้ปุ๋ยคอกช่วยย่อยสลายแกลบด้วย ส่วนการใช้น้ำหมักร่วมกับการปรับปรุงดินวิธีอื่นๆ ก็จะเป็นการช่วยเร่งการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุในทางหนึ่งด้วย

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...