<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

การปรับปรุงบำรุงดิน ภูมินิเวศร้อยเอ็ด
ภูมินิเวศ ร้อยเอ็ด
พื้นที่ศึกษา จ.ร้อยเอ็ด
นักวิจัยหลัก
สุมณฑา เหล่าชัย อาชีพ เกษตรกร

วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อลดการชะล้างพังทลายของดิน เพิ่มความสามารถในการซึมซับน้ำของดิน
2. เพื่อรักษาและเพิ่มธาตุอาหารในดิน

การปรับปรุงบำรุงดินเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน เนื่องจากการทำเกษตรที่ผ่านมาส่งผลห้ดินเสื่อมคุณภาพและสูญเสียธาตุอาหาร ผลผลิตจึงลดต่ำลงโดยตลอด ยิ่งไปกว่านั้นเมื่อเกษตรกรเริ่มใช้สารเคมีการเกษตรแก้ปัญหาก็ยิ่งก่อให้เกิดสารพิษตกค้างในดิน แม้ที่ผ่านมาจะมีการวิจัยเพื่อปรับปรุงบำรุงดินของหน่วยงานต่างๆ มากมาย แต่ก็มักทำแบบแยกส่วนและไม่ถูกนำมาใช้ประโยชน์จริงในชุมชน ดังนั้น งานวิจัยชิ้นนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อหาแนวทางแก้ปัญหาด้านการผลิตของครัวเรือน โดยใช้กระบวนการวิจัยแบบมีส่วนร่วมกับชาวบ้านกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้วิธีการและผลการศึกษาสอดคล้องกับสภาพปัญหาจริงของชุมชน

อนึ่ง ภูมินิเวศร้อยเอ็ดมีระบบนิเวศน์ที่แตกต่างกันไปและสภาพดินแต่ละเขตก็แตกต่างกันด้วย โดยพื้นที่ทุ่งริมฝั่งแม่น้ำยัง แม่น้ำชี และบริเวณบึงเกลือเหมาะกับการปลูกพืชฤดูแล้ง เนื่องจากดินมีความอุดมสมบูรณ์และมีธาตุอาหารหลักที่ถูกน้ำพัดพามารวมกัน ส่วนพื้นที่ราบ (ทุ่ง) มีความอุดมสมบูรณ์ของดินน้อยมาก เพราะอยู่ห่างไกลจากแม่น้ำ การผลิตทำได้ไม่ต่อเนื่อง เกษตรกรจึงต้องปลูกเฉพาะข้าวเป็นหลักเท่านั้น ขณะที่พื้นที่ราบเชิงเขา (ภูแม่เผด) ดินค่อนข้างสมบูรณ์ เนื้อดินเป็นดินร่วน ความลาดเอียงเหมาะสม จึงเหมาะกับการปลูกพืชไร่และไม้ผลโดยสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี ดังนั้น นอกจากงานวิจัยชิ้นนี้จะต้องเลือกแปลงทดลองให้ครอบคลุมตามลักษณะทางกายภาพทั้ง 3 เขตแล้ว แปลงทดลองแต่ละเขตก็ยังต้องครอบคลุมสภาพดินที่ต่างกันอีกด้วย ทั้งแปลงดินเหนียว ดินทราย ดินร่วน และดินทาม นอกจากนั้นก็ยังทดลองกับพืชต่างชนิดกันด้วย คือ ข้าวโพด พริก ถั่วลิสง มะเขือ กระหล่ำดอก และหอมแดง ขณะที่วิธีการปรับปรุงบำรุงดินที่ทดลอง ได้แก่ การใช้ปุ๋ยคอกจากขี้วัว ขี้ควาย และขี้ไก่ การใช้น้ำหมักชีวภาพ การเผาเศษวัสดุ รวมทั้งการยกร่อง ทำขุมดิน คันดิน หรือทำเทือก

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...