การศึกษารูปแบบการทำนาเพื่อพึ่งพาตนเอง
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
การศึกษารูปแบบการทำนาเพื่อพึ่งพาตนเอง
ภูมินิเวศ ภาคใต้ตอนล่าง
พื้นที่ศึกษา ต.แพรกหา อ.ควนขนุน จ.พัทลุง
กลุ่ม/องค์กรชาวบ้านที่รับผิดชอบ กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านแพรกหา
นักวิจัยหลัก
นิคม อินทองแก้ว อาชีพ เกษตรกร
วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษาถึงรูปแบบและวิธีการทำนาในอดีตของชุมชน
2. เพื่อหาแนวทางปรับปรุงคุณภาพของดินและทำนาโดยไม่ใช้ปุ๋ยและสารเคมี
3. เพื่อทดลองสร้างระบบนิเวศน์ในนาข้าวที่มีความอุดมสมบูรณ์
4. เพื่อค้นหารูปแบบการทำนาเพื่อพึ่งตนเอง
ในอดีตชาวนาตำบลแพรกหา อ.ควนขนุน จ.พัทลุง มีวิถีการทำนาแบบดั้งเดิม
โดยใช้ปุ๋ยคอกจากมูลค้างคาวหรือที่ชาวบ้านภาคใต้เรียกกันว่า ดินเขา เพื่อบำรุงดิน
ส่งผลให้ต้นข้าวงอกงามสมบูรณ์ สามารถต้านโรคต่างๆ ได้ดี อีกทั้งผลผลิตยังมีคุณภาพ
น้ำหนักดี รสชาติอร่อย แต่ปัจจุบัน ชาวนาส่วนใหญ่ทำนาโดยใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีต่างๆ
จำนวนมาก ทำให้ดินเสื่อมคุณภาพ และข้าวที่ได้ก็มีปริมาณและคุณภาพต่ำลงด้วย
จนแทบไม่คุ้มกับการลงทุน ดังนั้น กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านแพรกหาจึงได้ทำวิจัยเรื่องนี้เพื่อศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับวิธีการทำนาในอดีต
และจะนำข้อมูลที่ได้มาเป็นแนวทางออกแบบการทดลองปรับปรุงคุณภาพดินและสร้างระบบนิเวศน์ในนาข้าวให้มีความสมบูรณ์
จากการเก็บรวบรวมข้อมูลรูปแบบการทำนาของตำบลแพรกหาในอดีตพบว่า ในกรณี นาลึก
จะไถนาโดยใช้ควายฝูงหรือที่เรียกว่า ควายเวียนเทือก โดยจะมีเสาวางไว้ในแปลงสำหรับผูกเชือกแล้วควายเดินวนรอบ
ส่วนการทำนาโคกต้องมีการ ขุนนา หรือขุดเพื่อยกคันนา จากนั้นก็ค่อยใช้วัวไถนา
ส่วนการปรับปรุงดินจะใส่ขี้ค้างคาวประมาณ 3 หาบต่อไร่ บ้างก็ใส่มูลวัวที่ได้เอานำไปปล่อยไว้ในนาก่อนการตกกล้า
ขณะที่การกำจัดศัตรูข้าวก็จะใช้หลายวิธีผสมกัน เช่น ทำหุ่นไล่กาเพื่อไล่นกลา
จับปูมากินเป็นอาหาร ใส่ขี้ค้างคาวกำจัดพยาธิงอ เป็นต้น รวมทั้งการกำจัดโดยพิธีกรรมความเชื่อ
เช่น เมื่อเพลี้ยลงกินข้าวจะใช้ไม้ไผ่ปักไล่ นอกจากนั้นการศึกษายังทำให้ทราบอีกว่าข้าวที่ปลูกบริเวณชายปลวกจะได้ผลผลิตมากมากว่าพื้นที่ทั่วไป
ในส่วนการทดลองทำแปลงสาธิตมีทั้งการใส่ปุ๋ยหมักและปุ๋ยคอก การหว่านถั่วพร้อมกับหว่านข้าวชนิดต่างๆ
การปลูกพริกขี้หนูโดยใช้เทคนิคที่แตกต่างกัน การกำจัดวัชพืชและศัตรูพืชในแปลง
และการทดลองเลี้ยงปลาในท้องร่อง
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
