วัสดุและอุปกรณ์

1. ขยะสด ได้แก่ เศษพืช ผัก ผลไม้ เปลือกผลไม้ เศษอาหารในครัวเรือน ก่อนจะบูดเน่า ยกเว้น พลาสติก กระดาษ สิ่งพิมพ์ หนังยางรัดของ กระป๋องโลหะ ขวดแก้ว ถ่ายไฟฉายฯลฯ

2. น้ำตาล จะใช้น้ำตาลอ้อยหรือกากน้ำตาลถ้าใช้น้ำตาลอ้อยจะมีสารอาหารมาก หาซื้อง่ายแต่ราคาแพง แต่กากน้ำตาลหาซื้อง่ายราคาถูก

3. น้ำสะอาด ควรใช้น้ำฝนที่ดีที่สุดหรือจะเป็นน้ำกรอง น้ำประปา น้ำซาวข้าว น้ำต้มผัก หรือถั่วต่างๆก็ได้

4. ภาชนะหมัก ควรใช้ภาชนะทึบแสงที่มีฝาปิดสนิท เช่น ถัง หรือถุงพลาสติก โอ่งเคลือบ ยกเว้นโลหะ

วิธีการผลิต

1. ละลายน้ำตาลกับน้ำก่อน เทลงในถังหมัก เทขยะสดลงตาม คนให้เข้ากันและกดขยะให้จมน้ำ ปิดฝาให้สนิท สามารถเติมขยะสดได้ทุกวัน จนเกือบเต็มถัง เหลือพื้นที่ด้านบนไว้ 1 ใน 5 ส่วนของภาชนะ จดวัน เดือน ปี ที่ทำไว้ติดกับถัง ควรวางถังในที่ร่ม และห่างไกลจากกองขยะหรือส้วม

2. ช่วง 7 วันแรก หมั่นคอยสังเกตและตรวจดู ถ้าถังน้ำหมักมีสีดำ กลิ่นเหม็น รีบเติมน้ำตาลเพิ่มอีก ถ้าหากมีหนอนปล่อยให้ตายเอง จะไม่มีตัวแมลง เป็นการเพิ่มโปรตีน และแคลเซียมในน้ำหมัก

3. หลังครบกำหนด 3 เดือน ให้ตักกากน้ำตาลออกนำไปทำปุ๋ยโดยเทรอบทรงพุ่มใบ ต้นไม้ใหญ่ หรือผสมกาก 1 ส่วน กับน้ำ 100 ส่วน นำไปใช้ได้ทันทีหรือนำ/ไปคลุกเคล้ากับเศษวัสดุในพื้นที่ ทำปุ๋ยหมัก ส่วนน้ำหมักที่ได้นำไปใช้หรือขยายหัวเชื้อต่อ หรือเหลือกากกับน้ำหมักไว้ในถัง นำไปขยายหัวเชื้อต่อได้

การขยายหัวเชื้อน้ำหมักชีวภาพ

หัวเชื้อน้ำหมัก 1 ส่วน + น้ำตาลอ้อย + น้ำสะอาด 8 ส่วน

ระยะเวลาขยาย 2 เดือน

วิธีขยาย

1. ต้องละลายน้ำตาลกับน้ำก่อนเทหัวเชื้อน้ำหมักลงไปทุกครั้งเสมอ ปิดฝาให้สนิท จดวัน เดือน ปี ติดไว้

2. ครบกำหนด 2 เดือน นำน้ำหมักไปใช้ และควรเก็บส่วนหนึ่งไว้ขยายต่อทุก 2 เดือนเสมอ การทำปุ๋ยหมัก(อินทรีย์ และชีวภาพ)

ส่วนประกอบ

1. แกลบ หรือใบไม้ หรือซังข้าวโพด 1 กระสอบ

2. มูลสัตว์ 1 กระสอบ

3. ขี้เถ้าแกลบ 1 กระสอบ

4. รำอ่อน 1 กระสอบ

5. หัวเชื้อจุลินทรีย์ 3 ช้อนแกง

6. น้ำ 10 ลิตร

วิธีทำ

1. คลุกแกลบ มูลสัตว์ ขี้เถ้าแกลบ รำอ่อนให้เข้ากันดี

2. ผสมหัวเชื้อลงในน้ำให้เข้ากัน

3. นำส่วนผสมจากข้อ

2 เทลงบนกองปุ๋ยให้ทั่วให้มีความชื้นพอประมาณ ทดลองกำและบีบ จะเห็นว่าเกาะกันเป็นก้อนได้แต่ไม่เหนียวเมื่อทิ้งลงพื้นสูงประมาณ 1 เมตร ก้อนปุ๋ยจะแตก แต่ยังคงร่องรอยของนิ้วมืออยู่

4. ตักปุ๋ยใส่กระสอบแล้วมัดปากถุง

5. กองกระสอบปุ๋ยระยะห่างกัน ให้ระบายความร้อนออกได้ทุกด้าน ทั้ง 4 ด้าน ไม่ติดกัน(สามารถวางซ้อนกันได้)

6. กองปุ๋ยไว้ในที่ร่ม ประมาณ 5-7 วัน ตรวจดูว่ามีกลิ่นหอม ไม่มีไอร้อนแล้วนำไปใช้งานได้ หรือถ้ายังไม่ใช้ก็เก็บได้อีกนาน

ส่วนผสม

1. ปุ๋ยขี้นก 3 ส่วน(ให้ธาตุไนโตรเจน)

2. ปุ๋ยขี้ไก่ 3 ส่วน(ให้ธาตุฟอสฟอรัส)

3. ปุ๋ยขี้วัว 3 ส่วน(ให้ธาตุโปแตสเซียม)

4. รำละเอียด 3 ส่วน

5. แกลบ 1 ส่วน

6. ปูนขาว 1 ส่วน

7. เศษพืชแห้ง 1 ส่วน

8. หัวเชื้อดินดี 1 ส่วน

วิธีทำ

1. นำส่วนผสมทั้งหมดมาคลุกเคล้าให้เข้ากันดี แล้วจึงนำไปผสมกับหัวเชื้อดินดีอีกครั้งหนึ่ง หากผสมพร้อมกันทีเดียวอาจทำให้หัวเชื้อดินดีกระจายไม่ทั่วถึง

2. ฉีดน้ำผสมให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน แต่อย่าให้ดินแฉะ เพียงบีบดูแล้วดินไม่แตกเป็นใช้ได้ จากนั้นเกลี่ยกองปุ๋ยแต่อย่าให้สูงเกิน 1 ฟุต เพื่อป้องกันไม่ให้กองปุ๋ยร้อนเกินไป

3. นำกระสอบป่านที่ฉีดน้ำจนชุ่มมาคลุมกองปุ๋ยไว้

4. กลับกองปุ๋ยทุกวัน ประมาณ 7-15 วันจึงนำไปใช้ได้ สังเกตโดยเอามือเข้าไปซุกในกองปุ๋ยแล้วไม่มีไอร้อนออกมาจากกองปุ๋ย