Sustainable Agriculture Foundation : มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน

สมุนไพร
กับฤทธิ์ในการไล่แมลง
และป้องกันโรคพืช

ยาฆ่าแมลงทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นเคมีหรือสารสกัดจากสมุนไพร ไม่ควรใช้บ่อยเกินไป เพราะสารเหล่านี้จะไปทำลายสัตว์และแมลงที่มีประโยชน์ ลดระดับความสมดุลของระบบนิเวศน์ กระบวนการฟื้นฟูสภาพแวดล้อมความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่เกษตรก็จะล่าช้าไปด้วย

การใช้ควรระมัดระวังอย่าให้ซึมสู่ผิวหนัง(ที่มีแผล) เข้าจมูก ตา หรือ ปาก ...สมุนไพรบางชนิดมีฤทธิ์ถึงตายและไม่มียารักษา เช่น สลอด หรือ หางไหล ก็ทำให้สัตว์น้ำเบื่อตาย เป็นต้น

**แมลงและโรค**
กับสมุนไพรที่ใช้ป้องกันควบคุม
แมลง/โรคพืช	สมุนไพร
ด้วงกุหลาบ	ว่านน้ำ สะเดา หนอนตายหยาก หางไหล ดาวเรือง
ด้วงเต่าแตงดำ-แดง	สะเดา หนองตายหยาก หางไหล ดาวเรือง น้อยหน่า มะเขือเทศ มะระ
ด้วงถั่วเขียว	ว่านน้ำ สะเดา หางไหล สาบเสือ ดาวเรือง สลอด ลำโพง
ด้วงถั่วเหลือง	ว่านน้ำ สะเดา หางไหล สาบเสือ ดาวเรือง
ด้วงกล้วย	ว่านน้ำ พริกแดง หางไหล ดาวเรือง หนอนตายหยาก มะระ สลอด ลำโพง
มอดดิน	ว่านน้ำ สะเดา หางไหล สาบเสือ ดาวเรือง หนองตายหยาก พริก มะรุม บอระเพ็ด สลอด ลำโพง ยาสูบ
มอดหนวดยาว	ว่านน้ำ สะเดา หนอนตายหยาก พริก มะระ ดาวเรือง สลอด ลำโพง ยาเส้น
แมงกินนูน	ว่านน้ำ มะเขือเทศ หางไหล หนอนตายหยาก พริกแดงสด พริกไทย
หนอนผีเสื้อ	หางไหล ยาสูบ หญ้าดอกขาว หนอนตายหยาก กลอย สลอด ลำโพง ฝักคูณแก่
หนอนกะทู้ดำ	สะเดา ยาสูบ หญ้าดอกขาว กลอย สลอด ลำโพง ขอบชะนาง หางไหล
หนอนห่อใบ	สะเดา ยาสูบ สาบเสือ บอระเพ็ด กลอย สลอด ลำโพง มะระ
หนอนชอนใบ	สะเดา ยาสูบ สาบเสือ สบู่ต้น ส้มเช้า ประทัดจีน มะระ มะลินรก สลอด ลำโพง ชิงช้าชาลี
หนองเจาะผลส้ม	สะเดา ยาสูบ สาบเสือ มะเขือเทศ ส้มเช้า หนอนตายหยาก กลอย สลอด ลำโพง
หนอนเจาะขั้วลิ้นจ	ี่สะเดา ยาสูบ กลอย สลอด ลำโพง ดาวเรือง
หนองเจาะชั้วเงาะ ชั่วลำใย	สะเดา ยาสูบ กลอย สลอด ลำโพง หางไหล ลูกยี่โถ สาบเสือ ตูดหมูตูดหมา
หนอนเจาะถั่วฝักยาว	สะเดา ยาสูบ กลอย สาบเสือ หางไหล หนอนตายหยาก ขอบชะนาง ลำโพง ขมิ้น
แมลงหวี่ขาว	ดาวเรือง ว่านน้ำ มะเขือเทศ
เพลี้ยไก่แจ้	ว่างหางจระเข้ พริกแดงสด
เพลี้ยจักจั่น	พริกไทย ดีปลี
เพลี้ยหอม	น้อยหน่า พริกแดงสด พริกไทย ดีปลี บอระเพ็ด ลำโพง กะเพรา สลอด
เพลี้ยอ่อน	สะเดา น้อยหน่า พริก ดีปลี กะเพรา เหล้าขาวกับน้ำส้มสายชูหรือลูกมะกรูด
เพลี้ยกระโดด	สะเดา น้อยหน่า พริกไทย ดีปลี ยาเส้น บอระเพ็ด มะระ พริกแดงสด สลอด ลำโพง ว่านหางจระเข้
เพลี้ยไฟ	พริกแดงสด กะเทียม พริกไทย ดีปลี มะระ มะเขือเทศ น้อยหน่า สาบแร้งสาบกา สาบเสือ
โรคเน่าคอดิน	ใบมะรุม กะเทียม ผิวมะกรูด รากหม่อน
โรคเหี่ยว	รากใบมะรุม คึ่นช่าย หมาก เปลือมังคุด เปลือกเงาะ ว่านน้ำ ลูกใต้ใบ
โรคผลเน่า	ว่านน้ำ ขาไก่ดำ ฟ้าทะลายโจร ลูกต้นใต้ใบ ตะไคร้หอม กะเพรา ยูคาลิปตัส
โรคเน่าผัก	ว่านน้ำ กะเทียม ขาไก่ดำ การบูร กานพลู ใบพลูป่า หัวไพล
กำจัดรา	เปลือแค กะเทียม ว่านหางจระเข้ ใบดอกรัก ขมิ้นชัน ว่านน้ำ
โรครากเน่า	ว่านน้ำ ขาไก่ดำ ฟ้าทะลายโจร ลูกใต้ใบ ตะไคร้หอม ยูคาลิปตัส

**สมุนไพร**กับแมลงและโรคที่จะนำไปใช้ได้ / กลับไปด้านบน
สมุนไพร	ใช้กับแมลง/โรคพืช
สะเดา	ด้วงหมัดผัก เพลี้ยอ่อน เพลี้ยจักยั่น เพลี้ยกระโดด หนอนกระทู้ หนอนกอ หนองชอนใบ หนอนใยผัก ผีเสื้อกลางคืน ตั๊กแตน แมลงในโรงเก็บ
สาบเสือ	เพลี้ยกระโดด เพลี้ยจั๊กจั่น เพลี้ยหอย เพลี้ยไฟ หนอนกะทู้ หนอนใยผัก
ว่านน้ำ	แมลงวันแดง แมลงวันทอง ด้วงหมัดผัก หนอนกะทู้ผัก แมลงในโรคเก็บ
ดาวเรือง	เพลี้ยกระโดด เพลี้ยจั๊กจั่น เพลี้ยหอย เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ แมลงหวี่ขาว แมลงวันผลไม้ หนอนยผัก หนอนผีเสื้อกะโหลก ตั๊กแตน หนอนกะหล่ำ ด้วงปีกแข็ง
ตะไคร้หอม	ไล่ยุง แมลง เห็บ หมัด หนอนกะทู้ หนอนใยผัก
ตะไคร้ต้น	ไล่ยุ่ง กำจัดเห็บ หมัด แมลง หนอนกะทู้ หนอนใยผัก กำจัดปลวก
น้อยหน่า (เมล็ด)	ตั๊กแตน เพลี้ยอ่อน เพลี้ยกระโดด เพลี้ยจั๊กจั่น เพลี้ยหอย หนอนใยผัก เหา
ผกากรอง	หนอนกะทู้ผัก
ยาสูบ/ยาเส้น	ด้วงหมัดผัก เพลี้ยจั๊กจั่น เพลี้ยไฟ มวน ไรแดง หนอนกอ หนอนกะหล่ำปลี หนอนชอนใบ หนอนผีเสื้อ ไวรัส โรคใบหยิก เชื้อรา
พริกไทย	มด เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ หนอนผีเสื้อ ด้วงปีแข็ง หนอนกะหล่ำปลี เชื้อไวรัสบางชนิด
ไพล	ยับยั้งเชื้อรา โรคโคนเน่าในมะเขือเทศ
ขมิ้นชัน	ด้วงงวง ด้วงเจาะเมล็ดถั่ว มอดข้าวเปลือก มอดแป้ง หนอนหลอดหอม หนอนกะทู้ผัก หนอนใยผัก แมลงวัน ไรแดง
ข่า	แมลงวันทอง โรคใบจุดสีน้ำตาลในต้นข้าว
สลอด	หนอนกะทู้ผัก เพลี้ยอ่อน แมลงวันทอง แมลงวัน
เลี่ยน	หนอนกะทู้ หนอนเจาะลำต้นข้าวโพด หนอนผีเสื้อ มอดแป้ง ตั๊กแตน เพลี้ยอ่อนกะหล่ำ
ฝักคูณ	หนอนกะทู้หอม หนอนกะทู้ผัก
หางไหลแดง	แมลงและหนอนเกือบทุกชนิด
ยูคาลิปตัส	เพลี้ย และแมลงในไม้ผล
บอระเพ็ด	เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพลี๊ยจั๊กจั่น โรคยอดเหี่ยว โรคข้าวลีบ
หนอนตายหยาก	หนอนผีเสื้อ หนอนกะทู้ หนอนหลอดหอม แมลงวันทอง
โหระพา	เพลี้ยอ่อน ด้วงโคโลราโด แมลงวัน หนอนแมลงวัน ยุง
พลู	ยับยั้งเชื้อรา โรคแอนแทรกโนสในมะม่วง
ผักแขยง	ยับยั้งเชื้อรา โรคใบไหม้ในเผือก
กะเทียม	กำจัดเพลี้ยอ่อน หนอนกะทู้ผัก โรคราน้ำค้าง โรคราสนิม