<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

การศึกษาและพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ผักและข้าวพื้นบ้าน
ภูมินิเวศ มหาสารคาม
พื้นที่ศึกษา อ.แกดำ อ.นาดูน อ.วาปีปทุม อ.กุดรัง อ.บรบือ อ.เมือง และ อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม
นักวิจัยหลัก
จรรยา ทุมประเสน อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน โครงการนำร่องเพื่อพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนของเกษตรกร
รายย่อย ภูมินิเวศมหาสารคาม
นุจนาด โฮมแพน อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน โครงการนำร่องเพื่อพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนของเกษตรกร
รายย่อย ภูมินิเวศมหาสารคาม

วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษาสถานการณ์ของพันธุกรรมพื้นบ้านในพื้นที่เครือข่ายเกษตรกรทางเลือกมหาสารคาม
2. เพื่อหาแนวทางพัฒนา/ปรับปรุงพันธุ์พืชผักและข้าวพื้นบ้าน
3. เพื่อหาแนวทางการจัดการเครือข่ายพันธุกรรมพื้นบ้านทั้งในระดับกลุ่มพื้นที่และระดับภูมินิเวศ

การปลูกพืชพันธุ์ใหม่ทำให้ต้นทุนการผลิตของเกษตรกรสูงขึ้น เพราะเมล็ดพันธุ์มีราคาแพง เกษตรกรไม่สามารถเก็บพันธุ์ไว้ขยายต่อเองได้ โดยจะกลายพันธุ์และให้ผลผลิตต่ำ เนื่องจากเมล็ดพันธุ์เหล่านี้เป็นแบบลูกผสมที่ตอบสนองต่อการใช้สารเคมี เกษตรกรจึงต้องขึ้นต่อกับบริษัทผลิตเมล็ดพันธุ์อยู่ตลอด เดิมเกษตรกรไทยผลิตเพียงเพื่อพอกิน โดยปลูกทั้งธัญพืช พืชสวน พืชผัก และเลี้ยงสัตว์ โดยเกษตรกรมีบทบาทสำคัญในการวางแผนการผลิต การขยายพันธุ์ และการเพาะพันธุ์ทั้งพืชและสัตว์ ทั้งนี้ พันธุ์พืชและสัตว์ที่ใช้ก็เป็นพันธุ์พื้นบ้าน ซึ่งได้รับการคัดเลือกโดยระบบธรรมชาติเป็นเวลานานจึงปรับตัวได้ไวกว่าพืชพันธุ์ลูกผสม ไม่จำเป็นต้องดูแลเอาใจใส่มากเป็นพิเศษ ทนทานต่อโรคแมลง จึงช่วยลดต้นทุนในการผลิตให้กับเกษตรกรได้

งานวิจัยชิ้นนี้ประกอบด้วยการศึกษาสถานการณ์พันธุกรรมท้องถิ่น จากการสำรวจเบื้องต้นพบว่า ภูมินิเวศมหาสารคามมีพันธุ์ผักพื้นบ้าน 169 ชนิด มีพันธุ์ข้าวพื้นบ้าน 11 ชนิด รวมทั้งมีการจัดทำฐานข้อมูลทะเบียนและแผนที่เกษตรกรที่มีการอนุรักษ์และหมุนเวียนใช้ประโยชน์จากพันธุกรรมพื้นบ้าน การจัดทำแผนปฏิบัติการฟื้นฟูพันธุกรรม การรวบรวมเมล็ดพันธุ์ผักและข้าวพื้นบ้าน การปลูกทดสอบและปรับปรุงพันธุ์ผัก การบันทึกข้อมูล และการวิเคราะห์ผลร่วมกันกับเกษตรกร

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...