<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

ความหมายของคำว่า "ยั่งยืน" ในการทำการเกษตร

“เกษตรกรรมยั่งยืน” เป็นวิถีเกษตรกรรมที่ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและดำรงรักษาไว้ซึ่งความสมดุลของระบบนิเวศ สามารถผลิตอาหารที่มีคุณภาพและพอเพียงตามความจำเป็นพื้นฐานเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของเกษตรกรและผู้บริโภค พึ่งพาตนเองได้ในทางเศรษฐกิจ รวมทั้งเอื้ออำนวยให้เกษตรกรและชุมชนท้องถิ่นสามารถพัฒนาได้อย่างเป็นอิสระ ทั้งนี้เพื่อความผาสุกและความอยู่รอดของมวลมนุษย์ชาติโดยรวม

ความยั่งยืนวัดได้อย่างไร ?

วัดกันที่ ผลผลิตที่ผลิตได้ความมั่นคงทางด้านอาหารในครอบครัว คือ ท้องอิ่ม เป็นอันดับแรก คือไม่มีเงินก็อยู่ได้
• เมื่อพัฒนาต่อไปก็คือมีเหลือแบ่งปัน ขาย
• คืนกำไรให้สังคม ...
• ทำแล้วสภาพแวดล้อมดีขึ้น
• สังคมความเป็นอยู่ดีขึ้นโดยเฉพาะดีขึ้นทางจิตใจ

หลัก 10 ประการของระบบเกษตรกรรมยั่งยืน

1. มีการใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาพื้นบ้าน และมีพัฒนาต่อยอดภูมิปัญญาพื้นบ้านในเรื่องเกษตรกรรมยั่งยืน
2. เกษตรกรมีบทบาทหลักในการพัฒนาความรู้และการวิจัยทางการเกษตรด้วยตนเอง
3. ใช้ทรัพยากรภายในฟาร์มให้มากที่สุดและลดการใช้ปัจจัยการผลิตจากภายนอก
4. หลีกเลี่ยงและปฏิเสธการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตร และผลิตภัณฑ์ที่ได้มาจากเชื้อเพลิงฟอสซิล
5. ให้ความสำคัญสูงสุดในการปรับปรุงบำรุงดินด้วยอินทรีย์วัตถุ และใช้กระบวนการทางธรรมชาติให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์อยู่ได้อย่างยั่งยืน
6. มีความหลากหลายทางชีวภาพ มีหลากหลายของกิจกรรมการผลิตทางการเกษตรในไร่นา และผสมผสานกิจกรรมการผลิตเหล่านั้นให้เกื้อกูลประโยชน์กัน
7. ควบคุมศัตรูพืชโดยวิธีธรรมชาติ และวิธีการซึ่งไม่ใช้สารเคมีรูปแบบต่างๆ
8. ผลิตอาหารที่มีคุณภาพทางโภชนาการมีธาตุอาหารครบถ้วนในปริมาณที่เพียงพอแก่ความต้องการที่จำเป็นในการดำรงชีวิตโดยตอบสนองต่อความต้องการอาหารและปัจจัยในการดำเนินชีวิตภายในครอบครัว/ชุมชนก่อนเป็นเบื้องต้น
9. ปฏิบัติต่อธรรมชาติและสิ่งมีชีวิตอื่นด้วยความเคารพ
10. เอื้ออำนวยให้เกษตรกรและชุมชนสามารถพัฒนาตนเองได้โดยอิสระ พึ่งพาตนเองได้โดยปราศจากการครอบงำ จากภายนอก

การทำเกษตรกรรมยั่งยืนในประเทศไทยได้มีการพัฒนาแนวคิดและทฤษฎีเรื่อยมา ซึ่งในปัจจุบันสามารถจำแนกรูปแบบการทำเกษตรกรรมยั่งยืนได้เป็น 6 รูปแบบเด่นๆ ดังนี้

1. เกษตรทฤษฎีใหม่ (New Theory farming) การจัดการที่ดินและน้ำเพื่อการเกษตรในที่ดินขนาดเล็ก พระราชทานจากในหลวงของเรา
2. เกษตรผสมผสาน (Integrated farming) ทำกิจกรรมการเกษตรหลายชนิดพร้อมๆ กัน โดยเน้นการประสานเกื้อกูลกันของกิจกรรมเหล่านั้น
3. เกษตรอินทรีย์ (Organic farming) การเกษตรที่ให้ความสำคัญสูงสุดต่อ “ดิน” หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีและปุ๋ยเคมี
4. เกษตรธรรมชาติ (Natural Farming) แนวทางเกษตรกรรมที่สอดคล้องกับวิถีธรรมชาติ โดยยึดหลักไม่กระทำใน 4 ประการ
5. ไร่หมุนเวียน (Swidden / Rotational framing system) การเกษตรบนฐานความเชื่อทางด้านวัฒนธรรม การเคารพและเกื้อกูลต่อระบบนิเวศ ที่มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นไร่เลื่อนลอย
6. วนเกษตร (Agro forestry) ไม่ใช่การปลูกป่าหรือทำสวนป่า แต่เป็นการสร้างระบบเกษตรให้มีลักษณะเลียนแบบระบบนิเวศป่าธรรมชาติ

(อ่านรายละเอียดรูปแบบการทำเกษตรกรรมยั่งยืน >>>)