รูปแบบเกษตรกรมยั่งยืนที่เหมาะสมพื้นที่ป่าดงลาน
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
รูปแบบเกษตรกรมยั่งยืนที่เหมาะสมพื้นที่ป่าดงลาน
ภูมินิเวศ เทือกเขาเพชรบูรณ์
พื้นที่ศึกษา พื้นที่ป่าดงลาน (บ้านซักผักหนาม ต.นาหนองทุ่ง อ.ชุมแพ บ้านตาดฟ้า-ดงสะคร่าน
ต.วังสวาป
อ.ภูผาม่าน และบ้านาอุดม ต.สีชมพู อ.ชมพู จ.ขอนแก่น)
นักวิจัยหลัก
อรนุช ผลภิญโญ อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน โครงการจัดการทรัพยากรต้นน้ำเซิน
วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษารูปแบบเกษตรกรรมยั่งยืนที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่ป่าดงลาน
2.เพื่อศึกษาถึงปัจจัย/เงื่อนไขที่ส่งผลต่อการทำเกษตรยั่งยืนและรูปแบบเกษตรยั่งยืน
แม้ชุมชนในพื้นที่ป่าดงลานจะผ่านกระบวนการต่อสู้เรียกร้องสิทธิในที่ดินทำกินมาอย่างเข้มข้น
โดยเฉพาะกรณีโครงการจัดสรรที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรผู้ยากไร้ในเขตป่าสงวนเสื่อมโทรม
(คจก.) ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2534-2535 โดยแนวทางการต่อสู้สำคัญภายหลังได้กลับคืนถิ่นหรือยกเลิกโครงการ
คจก. แล้วก็คือ การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ/ระบบนิเวศ โดยจำกัดการถือครองที่ดินและห้ามบุกรุกแผ้วถางป่าเพิ่มเติม
รวมทั้งกำหนดพื้นที่ป่าชุมชน/ป่าทำเลเลี้ยงสัตว์ และเขตป่าอนุรักษ์ ที่สำคัญคือปรับระบบการผลิตมาเป็นเกษตรกรรมยั่งยืนเพื่อเพิ่มความหลากหลายและสร้างความอุดมสมบูรณ์แก่พื้นที่
อย่างไรก็ดี ในการทำเกษตรยั่งยืนพบว่าสมาชิกจำนวนไม่น้อยยังคงมีปัญหาด้านแนวคิดและรูปแบบ
โดยมีเกษตรกรที่ทำเกษตรยั่งยืนอยู่ในระดับปานกลางและก้าวหน้ารวมแล้วไม่เกิน
45 ราย จากสมาชิกของพื้นที่ป่าทั้งหมด 195 ราย ดังนั้น จึงจำป็นต้องหาแนวทางส่งเสริมให้เกษตรกรที่เหลือให้ปรับเปลี่ยนระบบการผลิตได้อย่างเหมาะสม
ซึ่งผลการวิจัยชิ้นนี้จะเป็นฐานความรู้ในการส่งเสริมการเกษตรยั่งยืนยืนแก่เกษตรกรต่อไป
เนื้อหางานวิจัยประกอบด้วย ประวัติการตั้งถิ่นฐานและการประกอบอาชีพของเกษตรกร/ชุมชน
ทั้งในยุคระบบเศรษฐกิจแบบยังชีพและในยุคที่ได้ปลูกพืชเศรษฐกิจแล้ว ตลอดจนอธิบายถึงปัจจัย/เงื่อนไขที่ทำให้เปลี่ยนมาปลูกพืชเศรษฐกิจ
เช่น การสัมปทานป่าไม้ นโยบายการปราบปรามคอมมิวนิสต์ การส่งเสริมของบริษัทธุรกิจเกษตรในพื้นที่
เป็นต้น รวมทั้งเนื้อหาเกี่ยวกับปัจจัย/เงื่อนไขและกระบวนการปรับเปลี่ยนเข้าสู่เกษตรกรรมยั่งยืน
โดยได้กล่าวถึงทั้งปัจจัย/เงื่อนไขภายนอก เช่น การประกาศเขตอุทยานโดยรัฐ
โครงการ คจก. และการเข้ามาของเอ็นจีโอ และหน่วยงานภายนอก เป็นต้น ปัจจัย/เงื่อนไขระดับองค์กร
เช่น กฎระเบียบกลุ่ม การส่งเสริมของกลุ่ม และการขยายผลของกลุ่ม เป็นต้น และปัจจัย/เงื่อนไขระดับครัวเรือน
สุดท้ายเป็นเนื้อหาว่าด้วยรูปแบบและการจัดการเกษตรยั่งยืนในพื้นที่ต่างๆ
คือ พื้นที่สูงเชิงเขา พื้นที่ราบหุบเขา และพื้นที่โคก โดยจะได้วิเคราะห์ความยั่งยืนของระบบเกษตรทั้งในด้านนิเวศ
เศรษฐกิจ และสังคมด้วย
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
