<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

รูปแบบเกษตรกรมยั่งยืนที่เหมาะสมพื้นที่ป่านายางกลัก
ภูมินิเวศ เทือกเขาเพชรบูรณ์
พื้นที่ศึกษา บ้านโนนสวรรค์ และบ้านเทพนา ต.บ้านไร่ อ.เทพสถิต จ.ชัยภูมิ
นักวิจัยหลัก
อรนุช ผลภิญโญ อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน โครงการจัดการทรัพยากรต้นน้ำเซิน

วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษารูปแบบเกษตรกรรมยั่งยืนที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่ป่านายางกลัก
2.เพื่อศึกษาถึงปัจจัย/เงื่อนไขที่ส่งผลการทำเกษตรยั่งยืนและรูปแบบเกษตรยั่งยืน

เมื่อปี พ.ศ.2534-2535 ชาวบ้านในพื้นที่ป่านายางกลักประสบความเดือดร้อนจากโครงการจัดสรรที่ดินทำกินให้แก่ราษฎรผู้ยากไร้ในเขตป่าสงวนเสื่อมโทรม (คจก.) โดยถูกโยกย้ายออกจากพื้นที่เดิม หลายรายไม่สามารถประกอบอาชีพได้ดังเดิมจนต้องอพยพยไปขายแรงงานต่างพื้นที่ ทั้งนี้ เมื่อโครงการ คจก.ถูกยกเลิกและชาวบ้านได้กลับคืนถิ่น ก็ได้ร่วมกันกำหนดให้มีการจำกัดการถือครองที่ดินและพัฒนาระบบการเพาะปลูก โดยเพิ่มไม้ผลยืนต้นและไม้ป่าแทนการเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยวเพียงอย่างเดียว เพื่อรักษาระบบนิเวศ โดยมีองค์กรพัฒนาเอกชนเข้ามาสนับสนุนส่งเสริม

อย่างไรก็ดี การพยายามพัฒนาระบบการผลิตดังกล่าวยังไม่บรรลุผลเท่าที่ควร เนื่องจากชุมชนแถบนี้ปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยวมานาน โดยเฉพาะข้าวโพดและมันสำปะหลัง โดยมีหลายปัจจัยที่เอื้อต่อการปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยวหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นนโยบายด้านความมั่นคงและการให้เอกชนเข้ามาสัมปทานป่า ซึ่งเปิดโอกาสให้คนต่างถิ่นเข้ามาบุกเบิกพื้นที่ปลูกพืชไร่ได้โดยง่าย รวมทั้งการส่งเสริมการปลูกพืชเชิงเดี่ยวทั้งทางตรงและทางอ้อมโดยภาครัฐ จะเห็นได้ว่าปัจจุบันพื้นที่แห่งนี้มีเกษตรกรที่ทำเกษตรยั่งยืนในระดับก้าวหน้าเพียง 5 ราย และระดับปานกลางเพียง 9 รายเท่านั้น จากจำนวนสมาชิกโครงการนำร่องฯ ทั้งหมด 76 ราย ดังนั้น จึงจำป็นต้องหาแนวทางส่งเสริมให้เกษตรกรที่เหลือปรับเปลี่ยนระบบการผลิตได้อย่างเหมาะสม ซึ่งผลการวิจัยชิ้นนี้จะฐานความรู้ในการส่งเสริมการเกษตรยั่งยืนยืนแก่เกษตรกรต่อไป

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...