สมุนไพรที่ใช้รักษาโรคปศุสัตว์์่
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
สมุนไพรที่ใช้รักษาโรคปศุสัตว์
ภูมินิเวศ ทุ่งกุลาร้องไห้
พื้นที่ศึกษา อ.เกษตรวิสัย อ.ปทุมรัตน์ อ.สุวรรณภูมิ อ.โพนทราย จ.ร้อยเอ็ด
อ.ท่าตูม จ.สุรินทร์ และ
อ.ราษีไศล จ.ศรีษะเกษ
นักวิจัยหลัก
นายประยงค์ ยมนัตถ์
วัตถุประสงค์การวิจัย
เพื่อศึกษารวบรวมความรู้ในการรักษาและป้องกันโรคที่เกิดขึ้นกับสัตว์เลี้ยงโดยใช้สมุนไพรในท้องถิ่น
ชาวนาไทยเลี้ยงสัตว์ควบคู่กับการทำนามาตั้งแต่อดีต ทั้งวัว
ควาย หมู เป็ด และไก่ เดิมการเลี้ยงสัตว์เลี้ยงกันตามหัวไร่ปลายนา ในยามที่สัตว์เจ็บป่วยก็มีวิธีการดูแลรักษาแบบพื้นบ้าน
แต่ละชุมชนจะมีหมอหรือผู้รู้ที่สามารถรักษาโรคสัตว์ด้วยสมุนไพร โดยอาศัยความรู้ที่สืบทอดกันมาแต่ดั้งเดิม
แต่ในปัจจุบันได้เปลี่ยนมาเป็นการรักษาแบบใหม่ โดยอาศัยความรู้จากเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์และยาแผนปัจจุบัน
ซึ่งไม่สามารถผลิตได้เองดังเดิม เป็นเหตุให้ค่าใช้จ่ายในการลงทุนเลี้ยงสัตว์เพิ่มมากขึ้นและพึ่งตนเองได้น้อยลง
กระทั่งบางรายประสบภาวะขาดทุน อนึ่ง ในพื้นที่ศึกษาพบว่ามีสมุนไพรที่สามารถใช้รักษาโรคในสัตว์ได้เป็นจำนวนมาก
ซึ่งสามารถหาได้ง่าย ราคาถูก และปลูกใช้ได้เองในครัวเรือน ดังนั้น จึงนำมาสู่การศึกษาวิจัยเพื่อฟื้นฟูความรู้ในการป้องกันและรักษาโรคในสัตว์ด้วยสมุนไพร
ทั้งนี้ คณะวิจัยได้รวบรวมความรู้จากผู้รู้ในท้องถิ่น และทดลองรักษาสัตว์ที่เป็นโรคด้วยสมุนไพรสูตรต่างๆ
ตามที่ได้รวบรวมมา เพื่อเปรียบเทียบผลและข้อดีข้อเสียของสมุนไพรแต่ละชนิด
คณะผู้ศึกษาได้รวบรวมรายชื่อสมุนไพรที่สามารถรักษาโรคในวัว-ควายพร้อมทั้งวิธีใช้ได้
94 ชนิด ซึ่งสามารถรักษาโรคได้ 9 โรค รวบรวมรายชื่อสมุนไพรที่สามารถรักษาโรคในสุกรพร้อมทั้งวิธีใช้ได้
23 ชนิด ซึ่งสามารถรักษาโรคได้ 4 โรค รวบรวมรายชื่อสมุนไพรที่สามารถรักษาโรคเป็ด-ไก่พร้อมทั้งวิธีใช้ได้
24 ชนิด ซึ่งสามารถรักษาโรคได้ 4 โรค ส่วนการทดลองใช้สมุนไพรรักษาสัตว์ได้ทดลองรักษาโรคปากเปื่อยเท้าเปื่อยในวัว-ควายจำนวน
3 สูตรด้วยกัน ได้แก่ สูตรที่ใช้เปลือกต้นแก่นแดง เปลือกต้นเค็ง และเปลือกต้นแค
สูตรที่ใช้เปลือกต้นกระโดนและเปลือกต้นดู่ และสูตรที่ใช้ผลมะเกลือและเปลือกต้นเม่า
รวมทั้งทดลองใช้เครือตดหมา ว่านไฟ สะมัดส่องฟ้า และต้นข่าแก่รักษาโรคท้องอืด
ทดลองใช้ใบขี้เหล็กรักษาโรคพยาธิ และใช้หัวข่าแก่ บอระเพ็ด และว่านไฟเป็นยาบำรุงน้ำนมวัว-ควาย
รวมทั้งใช้ต้นยาขาว ต้นยาแดง และบอระเพ็ดรักษาโรคขี้ขาวและโรคพยาธิในเป็ดไก่
และใช้ขมิ้นชันรักษาโรคผิวหนังในสุกร
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
