<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

การศึกษาวิถีชีวิตของปูนา
ภูมินิเวศ ภาคใต้ตอนล่าง
พื้นที่ศึกษา บ้านร่มเมือง ต.นาโหนด อ.เมือง จ.พัทลุง
กลุ่ม/องค์กรชาวบ้านที่รับผิดชอบ กลุ่มเกษตรกรบ้านร่มเมือง-นาโหนด
นักวิจัยหลัก
ระบอบ แก้วรุ่ง อาชีพ เกษตรกร

วัตถุประสงค์การวิจัย
เพื่อศึกษาความเป็นอยู่ วงจรชีวิต และลักษณะนิสัยของปูนา

แม้ชาวนาบ้านร่มเมืองจะประสบปัญหาปูนากัดกินต้นข้าวมาตั้งแต่อดีต แต่ปัญหาดังกล่าวก็ถูกจัดการได้โดยง่ายด้วยการจับปูนามาบริโภคเป็นอาหาร อย่างไรก็ตาม เมื่อระบบการทำนาได้เปลี่ยนแปลงมาเป็นการทำนาแผนใหม่ที่ต้องเร่งรีบผลิต คนในชุมชนจึงเริ่มหันมาใช้สารเคมีกำจัดปูนากันมาก จนปูนาแถบบ้านร่มเมืองลดน้อยลง ทั้งนี้ แม้ปูนาจะเป็นศัตรูข้าว แต่การมีปูนาอยู่ก็แสดงถึงความสมดุลของระบบนิเวศ อีกทั้งปูนาก็มีศักยภาพที่จะพัฒนาเป็นรายได้เสริมของชาวบ้านได้อีกทางหนึ่งด้วย เนื่องจากเป็นส่วนประกอบสำคัญของอาหารท้องถิ่น ดังนั้น กลุ่มเกษตรกรบ้านร่มเมือง-นาโหนด จึงร่วมกันศึกษาทดลองเลี้ยงปูนาในบ่อจำลองเพื่อศึกษาความเป็นอยู่ วงจรชีวิต และลักษณะนิสัยของปูนา อนึ่ง การเลี้ยงปูนาของกลุ่มฯ ไม่เพียงแต่เป็นการแก้ปัญหาปูนากัดกินต้นข้าวโดยไม่ใช้สารเคมีเท่านั้น แต่ยังเป็นความพยายามหาความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงปูนาเพื่อจะได้มาเผยแพร่แก่คนในชุมชนเพื่อเป็นอาชีพเสริมต่อไปด้วย

ที่ผ่านมาคณะนักวิจัยได้ขุดบ่อเลี้ยงปูนาเนื้อที่ 1 ไร่ ลึก 30 ซ.ม. มีการจัดสภาพบ่อให้ใกล้เคียงกับแปลงนา และแบ่งออกเป็น 2 บ่อ คือ บ่อพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ (เพื่อสังเกตการวางไข่และวงจรชีวิต) และบ่อทั่วไป (เลี้ยงปูนา 2,300 ตัว) สำหรับความรู้เบื้องต้นที่ได้จากการทดลองมีหลายด้าน อาทิ ลักษณะการวางไข่พบว่าปูนาวางไข่บนที่ดอน น้ำตื้น แม่ปูแต่ละตัววางไข่ครั้งละ 200-300 ตัว อัตราการรอดชีวิตของลูกปูประมาณ 100 ตัว ส่วนลักษณะการฟักไข่พบว่าปูนามีถุงน้ำเชื้อสำหรับผสมไข่ โดยมีระยะการฟักไข่ในท้องนาน 12-15 วัน ลักษณะนิสัยในการกินอาหารพบว่าปูนาชอบกินอาหารในเวลากลางคืน ชอบกินกากมะพร้าวและลูกตาลโตนด เป็นต้น

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...