<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

ศักยภาพตลาดชุมชนและตลาดท้องถิ่นสำหรับเกษตรยั่งยืน: กรณีตลาดท้องถิ่นบ้านยานาง-โนนแต้
ภูมินิเวศ ขอนแก่นใต้-โคราชเหนือ
พื้นที่ศึกษา บ้านยานาง-โนนแต้ อ.พล จ.ขอนแก่น
นักวิจัยหลัก
วิฑูรย์ ปัญญากุล อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน มูลนิธิสายใยแผ่นดิน (กรีนเน็ท)

วัตถุประสงค์หลัก
เพื่อศึกษาถึงสภาวะและศักยภาพของตลาดทางเลือกในระดับท้องถิ่น/ชุมชน

บ้านยานาง-โนนแต้มีประชากร 258 ครัวเรือนหรือราว 1,114 คน ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรและมีอาชีพเสริมคือ รับจ้าง ทอผ้า และเลี้ยงสัตว์ โดยมักประกอบอาชีพอยู่ภายในชุมชน ไม่ค่อยมีการอพยพเคลื่อนย้ายแรงงาน ผลผลิตหลักของหมู่บ้านคือผลผลิตการเกษตรประเภทข้าว ผัก และผลไม้ ที่ส่วนใหญ่ยังผลิตโดยใช้สารเคมีการเกษตร ขณะที่การแปรรูปผลผลิตการเกษตรยังไม่ได้ดำเนินการ ในส่วนรายจ่ายของครัวเรือนพบว่าส่วนใหญ่ (ร้อยละ 30 ของรายจ่ายรวมต่อครัวเรือน) รายจ่ายด้านอาหาร โดยมีความต้องการอาหารคิดเป็นตัวเงินได้ราว 8,000,000 บาทต่อปี ส่วนใหญ่เป็นรายจ่ายของเนื้อสัตว์ ไข่ และขนม และร้อยละ 80 ของครัวเรือนซื้อสินค้าเหล่านี้จากตลาด/ร้านค้าในท้องถิ่นเนื่องจากอยู่ใกล้และสะดวก ขณะที่ร้านค้าในชุมชนส่วนใหญ่ก็จะซื้อสินค้าจากภายนอกมาจำหน่ายอีกทอด โดยซื้อมาจากตลาดเทศบาลอำเภอพลและตลาดในอำเภอเมืองราชสีมา อย่างไรก็ตาม หากเป็นตลาดเช้าผู้ขายส่วนใหญ่จะนำพืชผักสดจากแปลงเกษตรของตนมาวางขาย อนึ่ง เมื่อ 3 ปีที่แล้วมีการตั้งตลาดชุมชนบ้านยานาง-โนนแต้ขึ้น เพื่อเป็นสถานที่แลกเปลี่ยนสินค้าเกษตรยั่งยืนจากชุมชน ซึ่งก็ได้รับความสนใจจากผู้ซื้อผู้ขายพอสมควร

“ตลาด” บ้านยานาง-โนนแต้มีลักษณะสำคัญคือ มูลค่าการตลาดสูง กำลังซื้อสูง แนวโน้มตลาดดี มีความเป็นไปได้ในการพัฒนา แต่ผู้ผลิตก็ควรผลิตสินค้าให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภคด้วย โดยผู้บริโภคต้องการอาหารที่สด ปลอดภัย การบริการที่ดี และราคาไม่แพง ที่สำคัญผู้ผลิตต้องเน้นจุดขายในแง่ความปลอดภัยจากสารเคมี ส่วนเรื่องช่องทางการจำหน่ายก็ต้องคำนึงถึงช่องทางที่มีต้นทุนต่ำและสะดวกสำหรับผู้ซื้อ และอาจมีการซื้อขายแลกเปลี่ยนระหว่างสมาชิกในกลุ่มผู้ผลิต พร้อมไปกับการพัฒนาตลาดนัดชุมชนให้เข้มแข็ง การประชาสัมพันธ์ให้คนสนับสนุนสินค้าภายในท้องถิ่น และการสร้างความร่วมมือระหว่างชุมชน

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...