กระบวนการปรับเปลี่ยนเข้าสู่ระบบเกษตรกรรมยั่งยืน ภูมินิเวศยโสธร
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
กระบวนการปรับเปลี่ยนเข้าสู่ระบบเกษตรกรรมยั่งยืน ภูมินิเวศยโสธร
ภูมินิเวศ ยโสธร
พื้นที่ศึกษา ภูมินิเวศยโสธร
นักวิจัยหลัก
นันทิยา หุตานุวัต อาชีพ นักวิชาการ
หน่วยงาน คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
ณรงค์ หุตานุวัตร อาชีพ นักวิชาการ
หน่วยงาน คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
วัตถุประสงค์การวิจัย
เพื่อศึกษาถึงลักษณะและกระบวนการปรับเปลี่ยนของเกษตรกรในการเข้าสู่ระบบเกษตรกรรมยั่งยืน
และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
งานชิ้นนี้ต้องการศึกษาถึงกระบวนการปรับเปลี่ยนเข้าสู่ระบบเกษตรยั่งยืนของเกษตรภูมินิเวศยโสธร
โดยเน้นการเปลี่ยนแปลงใน 3 ด้าน คือ กระบวนทัศน์ของเกษตรกร ความรู้ด้านเกษตรกรรมยั่งยืน
และการอยู่รอดได้ทางเศรษฐกิจ ซึ่งประกอบด้วยความพอเพียงด้านอาหารและการหมุนเวียนของรายได้
กระบวนการวิจัยเน้นการสร้างเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้ที่ทำเกษตรยั่งยืนอันจะนำมาสู่การพัฒนา
ชมรมเรียนรู้เกษตรยั่งยืนจังหวัดยโสธร ต่อไป
จากการสำรวจข้อมูลเบื้องต้นพบว่า เงื่อนไขที่ส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนประบวนทัศน์ของเกษตรกรประกอบด้วยหลายประการ
คือ การประสบการณ์ชีวิตภายนอกชุมชน การได้มีโอกาสไปศึกษาดูงาน การร่วมมือกันของสมาชิกในครอบครัว
และการเห็นผลดีของการทำเกษตรยั่งยืน เช่น ผลดีในด้านการลดรายจ่าย ผลดีต่อสุขภาพ
เป็นต้น รวมทั้งการมีผู้นำชุมชนเป็นต้นแบบ ส่วนวิธีการเข้าสู่เกษตรยั่งยืนที่พบในกลุ่มตัวอย่างมีอยู่
4 ลักษณะ คือ 1) ลดการใช้ปุ๋ยเคมีและเพิ่มการใช้ปุ๋ยหมักและปุ๋ยคอกทุกแปลง
รวมทั้งเพิ่มการทำเกษตรผสมผสาน 2) เปลี่ยนจากการใช้ปุ๋ยเคมีมาเป็นการใช้ปุ๋ยหมักปุ๋ยคอกทั้งหมดทีละแปลงและเพิ่มการทำเกษตรผสมผสาน
3) เริ่มทำเกษตรผสมผสานแต่ยังใช้ปุ๋ยเคมีอยู่ จากนั้นจึงค่อยลดการใช้ และ
4) ทำเกษตรอินทรีย์ทันทีและเพิ่มการทำเกษตรผสมผสาน ในส่วนของความรู้เกษตรกรที่เข้าสู่ระบบเกษตรกรรมยั่งยืนส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับการเกื้อกูลกันระหว่างกิจกรรมต่างๆ
ในแปลง รวมทั้งมีความรู้เกี่ยวกับการใช้สมุนไพรกำจัดศัตรูพืช การจัดการแหล่งน้ำ
การปรับปรุงดินโดยชีววิธี และการลดการชะล้างหน้าดิน อย่างไรก็ดี ยังต้องมีการพัฒนาความรู้บางด้านที่จำเป็นต่อการพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนในชุมชนต่อไป
เช่น การจัดระบบน้ำโดยวิธีธรรมชาติและใช้วัสดุในชุมชน การจัดการไม้ผล การจัดการสัตว์พื้นเมือง
การประมง และการแปรรูป ส่วนในด้านเศรษฐกิจพบว่าหลังการทำเกษตรยั่งยืนส่วนใหญ่มีค่าใช้จ่ายด้านกับข้าวลดน้อยลงเช่นเดียวกับค่าใช้ด้านเชื้อเพลิง
ค่าปุ๋ย และค่าเมล็ดพันธุ์ อย่างไรก็ตาม มีข้อน่ากังวลในด้านแรงงานที่เริ่มขาดแคลน
เนื่องจากไม่มีคนรุ่นใหม่มาสืบทอด ขณะที่คนเดิมก็เริ่มมีอายุมากขึ้นและร่างกายอ่อนกำลังลง
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
