<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

ภาวะหนี้สินและแนวทางการแก้ไข กรณีศึกษาโครงการนำร่องเพื่อการพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนของเกษตรกรรายย่อยภูมินิเวศภาคใต้ตอนบบน และภูมินิเวศภาคใต้ตอนล่าง
ภูมินิเวศ โครงการนำร่องฯ สำนักงานภาคใต้
พื้นที่ศึกษา ภูมินิเวศภาคใต้ตอนบบน และภูมินิเวศภาคใต้ตอนล่าง
นักวิจัยหลัก
ประโมทย์ สังหาญ อาชีพ นักวิชาการ
หน่วยงาน วิทยาเกษตรและเทคโนโลยี จังหวัดสตูล
อุดมศักดิ์ ถนอมพงศ์ อาชีพ อาสาสมัคร
หน่วยงาน สำนักวิจัยเครือข่ายประชาคมสตูล

วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษาสาเหตุและสภาวะหนี้สินของสมาชิกโครงการฯ ในพื้นที่ศึกษา
2. เพื่อศึกษาถึงวิธีการจัดการปัญหาหนี้สินและแก้ไขปัญหาหนี้สินของเกษตรกรสมาชิกโครงการฯ ในพื้นที่ศึกษา

จากการศึกษาเบื้องต้นพบว่าเกษตรกรในพื้นที่ศึกษาเป็นหนี้จากหลายสาเหตุด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นการกู้ยืมเงินเพื่อนำมาขยาย/ซื้อที่ดินทำกินเพิ่มเติม การใช้จ่ายบริโภค และค่าการศึกษาบุตร ทั้งนี้ ในชุมชนที่การเกษตรยังเป็นแหล่งรายได้หลักเช่นที่ อ.พะโต๊ะ จ.ชุมพร และ อ.นาโยง จ.ตรัง พบว่าส่วนใหญ่เป็นหนี้เนื่องจากการลงทุนด้านการเกษตร ขณะที่พื้นที่ที่มีการออกไปประกอบอาชีพนอกภาคเกษตรกันมากแล้วสาเหตุการเป็นหนี้มักเกิดจากค่าใช้จ่ายในการบริโภค อนึ่ง นอกจากการเป็นหนี้ในระดับครอบครัวแล้วยังพบว่าหนี้ระดับกลุ่ม/องค์กรด้วย เนื่องจากการเข้ามาส่งเสริมโครงการ/กิจกรรมของรัฐและหน่วยงานภายนอกอื่นๆ เช่น การจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การทำโรงสีข้าวขนาดใหญ่ การลงทุนซื้อรถยนต์ของกลุ่ม เป็นต้น โดยไม่ได้วางแผนอย่างเหมาะสม กระทั่งขาดทุนและกลายเป็นหนี้ของกลุ่มไปในที่สุด

ในส่วนการจัดการหนี้พบว่ามีการจัดการหนี้ในระดับครัวเรือนหลายวิธีด้วยกัน เช่น การเล่นแชร์ การให้ลูกหลานผ่อนส่งใช้หนี้ให้ เป็นต้น ขณะที่การจัดการหนี้ในระดับกลุ่มยังไม่พบในรายงานการศึกษา นอกจากนั้นงานวิจัยยังได้รวบรวมกรณีศึกษาของเกษตรกรที่พยายามหาทางลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มรายได้ไว้หลายราย ซึ่งล้วนแต่น่าสนใจเนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางเกษตรกรรมยั่งยืนที่น่าจะนำมาขยายผลเผยแพร่ต่อไป ไม่ว่าจะเป็น การเลี้ยงแพะ การเลี้ยงปลา การใช้สมุนไพรจัดการโรคและแมลง การเลี้ยงวัว การเลี้ยงไก่พื้นเมือง การใช้ปุ๋ยชีวภาพในแปลงยาง การปลูกพืชแซมยาง ฯลฯ

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...