<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง

ภูมิปัญญา การพัฒนา และการใช้ประโยชน์จากหนองเล็งทราย
ภูมินิเวศ ภูกามยาว (พะเยา)
พื้นที่ศึกษา ชุมชนรอบหนองเล็งทราย 11 ชุมชนในเขต อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา
นักวิจัยหลัก
มนตรา พงษ์นิล อาชีพ นักวิชาการ
หน่วยงาน สาขาพัฒนาสังคม กลุ่มวิชาศิลปศาสตร์
มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา

วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อศึกษาวิถีชีวิตของชุมชนที่มีความสัมพันธ์กับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของหนองเล็งทราย
2. เพื่อศึกษาปัจจัย เงื่อนไข และกระบวนการที่ส่งผลทำให้วิถีชีวิตของชุมชนและสภาพแวดล้อมของหนองเล็งทรายเปลี่ยนแปลงไป
3. เพื่อสร้างสำนึกและการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเรียนรู้ปัญหาและหาแนวทางอนุรักษ์ ป้องกัน และพัฒนาหนองเล็งทรายต่อไป

หนองเล็งทรายเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีขนาดใหญ่รองจากกว๊านพะเยา มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ทั้งพันธุ์ปลา นก และพันธุ์พืชพื้นน้ำต่างๆ ส่งผลให้หนองเล็งทรายได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระหว่างประเทศ นอกจากนั้น หนองเล็งทรายยังมีความสำคัญต่อความเป็นอยู่ของชาวอำเภอแม่ใจและใกล้เคียงเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นแหล่งอาหาร แหล่งประมง แหล่งน้ำในการเกษตรกรรม แหล่งเลี้ยงสัตว์ และแหล่งน้ำสำหรับผลิตน้ำประปาเพื่ออุปโภคและบริโภค แต่ปัจจุบันหนองเล็งทรายมีสภาพตื้นเขิน มีวัชพืชขึ้นหนาแน่น อีกทั้งชนิดและปริมาณของปลาและนกก็ลดลง เนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพธรรมชาติ และผลจากการพัฒนาของหน่วยงานต่างๆ ส่งผลทำให้วิถีชีวิตของคนในชุมชนรอบหนองเล็งทรายเปลี่ยนแปลง

ดังนั้น เพื่อเป็นการเรียนรู้ถึงปัญหาและผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น โครงการนำร่องฯ ภูมินิเวศภูกามยาว (พะเยา) จึงได้จัดทำโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติอย่างมีส่วนร่วมร่วม โดยเป็นการดำเนินงานร่วมกันหลายฝ่ายไม่ว่าจะเป็นเกษตรกร นักวิชาการ ข้าราชการ พระสงฆ์ และนักพัฒนา เพื่อสร้างสำนึกของคนในชุมชนในการพัฒนาหนองเล็งทรายให้ยั่งยืนสืบไป
วิธีการวิจัยประกอบด้วยการสัมภาษณ์และการจัดเวทีระดมข้อมูลร่วมกับชุมชนรอบหนองเล็งทราย อันจะเครื่องมือกระตุ้นทำให้ทุกฝ่ายมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ ป้องกัน และหาทางพัฒนาหนองเล็งทรายร่วมกันต่อไป

หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่ มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...