แนวทางการใช้ประโยชน์จากป่าอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาป่าน้ำหนาว
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
แนวทางการใช้ประโยชน์จากป่าอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาป่าน้ำหนาว
ภูมินิเวศ เทือกเขาเพชรบูรณ์
พื้นที่ศึกษา หมู่ 3 หมู่ 4 และหมู่ 5 (บ้านนาสอพองและบ้านทรัพย์สว่าง) ต.น้ำหนาว
อ.น้ำหนาว
จ.เพชรบูรณ์
กลุ่ม/องค์กรชุมชนที่รับผิดชอบ เครือข่ายวนเกษตรต้นน้ำพอง
นักวิจัยหลัก
ฮวง คำมี อาชีพ เกษตรกร
ศาศวัต ต้นกันยา อาชีพ นักพัฒนา
หน่วยงาน โครงการพัฒนาและฟื้นฟูระบบนิเวศน์ลำน้ำพอง
วัตถุประสงค์การวิจัย
1. เพื่อประเมินความหลากหลายทางชีวภาพและการเปลี่ยนแปลงของป่าชุมชน
2. เพื่อศึกษารูปแบบ วิธีการ และแนวทางการใช้ประโยชน์จากป่าอย่างยั่งยืน
อ.น้ำหนาว จ.เพชรบูรณ์ อยู่บนพื้นที่สูงมีความลาดชันปานกลางถึงสูง
เดิมมีสภาพเป็นป่าดงดิบและป่าสนเขาหนาทึบ อย่างไรก็ดี ปัจจุบันพื้นที่จำนวนไม่น้อยถูกแผ้วถางจนกลายมาเป็นที่ปลูกพืชไร่เศรษฐกิจ
(ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์) ส่งผลทำให้เกิดการพังทลายของหน้าดิน การตกตะกอน และการตื้นเขินของลำน้ำธรรมชาติ
อันเป็นสาเหตุของภาวะน้ำท่วมฉับพลันและการเปลี่ยนลักษณะการไหลของน้ำ ดังนั้น
คนในชุมชนน้ำหนาวจึงได้ร่วมมือกันอนุรักษ์และจัดการพื้นที่ป่าที่เหลืออยู่จำนวน
15,000 ไร่ ในรูปของ ป่าชุมชนน้ำหนาว โดยได้ร่วมกันกำหนดกฎเกณฑ์การใช้ประโยชน์จากป่า
การกำหนดแนวเขตที่ทำกิน ที่ป่าชุมชน และที่ป่าอนุรักษ์ที่ชัดเจน รวมทั้งมีกิจกรรมการฟื้นฟูป่าในลักษณะต่างๆ
เช่น การทำพิธีบวชป่า การฝึกอบรมอาสาสมัครตรวจป่า และการออกลาดตระเวนตรวจป่าและจับกุมผู้ลักลอบตัดไม้
เป็นต้น อนึ่ง การดำเนินกิจกรรมดังกล่าวทำให้สภาพป่าฟื้นตัวและมีความสมบูรณ์มากขึ้น
ดังนั้นจึงมีการศึกษาและสำรวจสภาพทรัพยากรและลักษณะการใช้ประโยชน์จากป่า
เพื่อให้ทราบว่าภายหลังจากที่ชุมชนได้ร่วมกันอนุรักษ์และจัดการป่าแล้ว สภาพป่ามีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร
อันจะนำมาสู่การวางแผนการจัดการป่าชุมชนต่อไปในอนาคต
การศึกษาประกอบด้วยการสำรวจข้อมูลเอกสาร การสัมภาษณ์ การจัดเวทีระดมข้อมูล
และการลงพื้นที่สำรวจทรัพยากรในป่า ผลการศึกษาประกอบด้วยเนื้อหาว่าด้วยพัฒนาการการใช้ประโยชน์จากป่าน้ำหนาวในช่วงระยะเวลาต่างๆ
การก่อตัวและการดำเนินงานของเครือข่ายป่าชุมชนน้ำหนาว และผลการดำเนินงาน
จากการสำรวจเบื้องต้นพบว่า ทรัพยากรในป่าชุมชนน้ำหนาวทั้งไม้ยืนต้น พืชสมุนไพร
ไผ่ ไม้เลื้อย ไม้ชั้นล่าง ผัก เห็ด และสัตว์ต่างๆ ฯลฯ ยังมีความหลากหลายและอุดมสมบูรณ์อยู่มาก
รวมทั้งพบว่าคนในชุมชนมีการใช้ประโยชน์จากป่าชุมชนในหลายด้าน เช่น การเก็บหาของป่า
การนำสัตว์ไปเลี้ยง และการนำไม้มาใช้ประโยชน์ เป็นต้น โดยอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์/ระเบียบต่างๆ
ที่คนในชุมชนร่วมกันกำหนด
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
