การใช้ประโยชน์จากผึ้ง
<< กลับหน้าแรก << กลับหน้ารวมเรื่อง
การใช้ประโยชน์จากผึ้ง
ภูมินิเวศ ภาคใต้ตอนล่าง
พื้นที่ศึกษา ต.ทุ่งนุ้ย อ.ควนกาหลง จ.สตูล
กลุ่ม/องค์กรที่รับผิดชอบ กลุ่มเครือข่ายป่าชุมชน ต.ทุ่งนุ้ย อ.ควนกาหลง
จ.สตูล
นักวิจัยหลัก
รอศักดิ์ ปังหลีเส็น อาชีพ เกษตรกร
วัตถุประสงค์การวิจัย
1.เพื่อศึกษาสภาพชีวิตของผึ้งในเขตป่าดงเชือกช้าง ป่าหัวกามิง และป่าเขาค้อม
2.เพื่อศึกษาถึงการใช้ประโยชน์จากผึ้งในเขตป่าดงเชือกช้าง ป่าหัวกามิง และป่าเขาค้อม
3.เพื่อหาแนวทางการอนุรักษ์พันธุ์ผึ้งในเขตป่าดงเชือกช้าง ป่าหัวกามิง และป่าเขาค้อม
ช่วงก่อนหน้าปี พ.ศ. 2525 ต.ทุ่งนุ้ย มีพื้นที่ป่าไม้อยู่ราว
60 % ของพื้นที่ทั้งหมด และมีผึ้งอยู่หลายชนิด อาทิ ผึ้งหลวง (ผึ้งยวน) ผึ้งหลวงป่าใส
(ผึ้งราด) ผึ้งแมลงวัน ผึ้งหนอกวัว ผึ้งอุง ผึ้งเล็ก (ผึ้งยีรวน) ฯลฯ หลังฤดูเก็บเกี่ยวชาวบ้านจะไปหาผึ้งเพื่อนำมาผสมเป็นตัวยาและนำไปขายหรือแลกเปลี่ยนกับชุมชนใกล้เคียง
เมื่อ 20 ปีก่อนทั้งตำบลจะเก็บน้ำผึ้งรวมกันได้ถึง 2,000 ลิตรต่อปี แต่ปัจจุบันการที่ป่าไม้ลดเหลือเพียงร้อยละ
20 ของพื้นที่ทั้งหมดเนื่องจากการสัมปทานป่าและการบุกเบิกพื้นที่ป่าเพื่อทำเกษตร
จึงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผึ้งหลวงลดจำนวนลงอย่างรวดเร็วและมีอีกหลายชนิดสูญหายไป
ขณะที่ปริมาณน้ำผึ้งรวมทั้งตำบลก็ลดเหลือพียง 100-150 ลิตรเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้นการใช้สารเคมีในแปลงกษตรเชิงเดี่ยวยังทำให้ผึ้งหาอาหารได้ยากขึ้นเนื่องจากดอกไม้ผลไม้ล้วนแต่ปนเปื้นสารเคมี
เนื้อหาในงานวิจัยประกอบด้วยส่วนที่ว่าด้วยสภาพชีวิตผึ้งในเขตป่าชุมชนทั้ง
3 แห่ง ได้แก่ 1) ชนิดและปริมาณผึ้ง และสภาพป่าและระบบนิเวศที่อยู่อาศัยของผึ้ง
2) ลักษณะวงจรชีวิต ชีวิตประจำวัน และลักษณะรังและการทำรังของผึ้งแต่ละสายพันธุ์
และ 3) การเปลี่ยนแปลงของชนิดและปริมาณผึ้ง และสาเหตุที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเนื้อหาว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากผึ้งของชาว
ต.ทุ่งนุ้ย ในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการบริโภค การทำยา การแลกเปลี่ยน/ขายทั้งภายในชุมชนและระหว่างชุมชน
และอื่นๆ ตลอดจนการจัดการ ความรู้/ภูมิปัญญา ระบบกรรมสิทธิ และเครือข่ายความสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ช่วงก่อนปี
พ.ศ.2500 ที่ยังคงเป็นระบบการผลิตแบบยังชีพ ช่วงหลังปี พ.ศ. 2500 ที่เริ่มมีการปรับเข้าสู่ระบบการแผนใหม่บ้างแล้ว
และช่วงปัจจุบัน โดยจะได้พิจารณาถึงปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง สุดท้ายเป็นเนื้อหาว่าด้วยแนวทางการจัดการ
อนุรักษ์ และใช้ประโยชน์จากผึ้งของชุมชนทุ่งนุ้ยในอนาคต
หมายเหตุ...สามารถขอดูงานวิจัยฉบับเต็มได้ที่
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) ในวันและเวลาทำงานทุกวันครับ...
