พ่อเบา ศรีสาวแห
เกษตรกร บ้านเลขที่ 62 บ้านเหล่าข้าว ต. ยางคำ อ.โพนทราย จ.ร้อยเอ็ด เป็นหนึ่งในเกษตรกรที่เป็นสมาชิกในโครงการนำร่อง ภูมินิเวศทุ่งกุลาร้องไห้ วิธีการเลี้ยงไก่และเป็ดของพ่อเบา จะเป็นการเลี้ยงแบบดั้งเดิม สัตว์ที่เลี้ยงเมื่อเจ็บป่วยพ่อเบาจะใช้สมุนไพรรักษา ไม่เคยใช้ยาแผนปัจจุบันเลย ไม่เคยฉีดวัคซีนด้วย...ไก่ที่พ่อเบาเลี้ยง แม่ไก่จะเป็นพันธุ์พื้นเมือง พ่อพันธุ์จะเป็นไก่ชนที่หามาจากที่อื่น ลูกไก่ที่ได้ออกมาจะแข็งแรง ไม่เป็นโรคง่าย เลี้ยงง่าย หากินเก่ง เมื่อโตขึ้นมาเวลาชั่งขายจะได้น้ำหนักดี และขายได้ราคา ส่วนเป็ดจะเป็นเป็ดเทศ เพราะพื้นที่ของพ่อเบามีแหล่งน้ำน้อย เป็ดก็แข็งแรงไม่เป็นโรคเช่นกัน
พ่อเบาเน้นการป้องกันโรคมากกดว่า โดยจะไม่เลี้ยงซ้ำที่เดิม จะสลับกันเลี้ยงระหว่างที่นากับที่บ้าน อย่างละ 3 เดือน และยังใช้สมุนไพรที่หาได้ง่ายๆ เช่น ฟ้าทะลายโจรและบอระเพ็ด มาแช่น้ำให้ไก่และเป็ดกินตลอด
"เราจะใช้ฟ้าทะลายโจรหักมาทั้งกิ่ง แช่น้ำไว้ มันจะช่วยป้องกันไก่และเป็ดเป็นหวัด ส่วนบอระเพ็ด จะตัดมาเป็นท่อนสั้นๆ ทุบแช่น้ำไว้ มันจะช่วยถ่ายพยาธิให้กับเป็ด ไก่ เราแช่ให้กินตลอด เจ็ดวันเปลี่ยนน้ำครั้งหนึ่ง ตั้งแต่เลี้ยงมาด้วยวิธีนี้เป็ดไก่ยังไม่เคยเป็นโรคตายเลย"
รศ.น.ศพ.ดร.เทิด เทศประทีป กลุ่มวิชาคลีนิคสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อน คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หัวหน้าโครงการการใช้สมุนไพรฟ้าทะลายโจรในการผลิตไก่เพื่อส่งออก พบว่า การผสมสารสกัดจากฟ้าทะลายโจรในอาหารให้ไก่กระทง มีผลช่วยให้ระดับภูมิคุ้มกันต่อ IBD virus สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และยังเสริมภูมิคุ้มกันต่อ ND-Virus และช่วยลดอัตราการติดเชื้อบิด Eimeria spp. ในไก่ที่ป่วยด้วยอาการของระบบทางเดืนอาหารในขณะอายุ 17 วัน ด้วย
สมุนไพรรักษาโรคหลอดลมอักเสบของเป็ดไก่ - ใช้ขมิ้นชัน, ชะอม, ตำลึง (ต้น) นำไปทุบแล้วแช่ในน้ำให้เป็ดไก่กิน หรือ ตำผสมกับข้าวสารให้เป็ดไก่กิน
เราขอแนะนำภูมิปัญญาชาวบ้านในการเลี้ยงเป็ดไก่ของเกษตรกรในโครงการนำร่องฯ ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ เราไม่แน่ใจว่าจะป้องกันไข้หวัดนกได้หรือไม่ แต่เราแน่ใจว่าเป็ด ไก่ของท่านจะมีภูมิต้านทานไข้หวัดนกอยู่ระดับหนึ่ง ท่านอาจนำไปทดลองใช้เพื่อป้องกันไข้หวัดนกได้... ศึกษาทดลอง เก็บผลการใช้ และติดต่อแลกเปลี่ยนกับเกษตรกรท่านอื่นๆ เรายินดีเป็นสื่อกลางให้ท่านได้แลกเปลี่ยนกัน มีเทคนิคเคล็ดลับอะไรก็ส่งมาให้เราเผยแพร่ได้ที่นี่่
